İçeriğe geç

Türkiye'de Yabancıların Boşanması: Anlaşmalı Dava, Hukuk ve Mallar

Aynı koltuğun iki ucunda birbirinden uzak oturan bir çift.

Yabancılar, eşlerden birinin yerleşim yeri Türkiye'deyse Türkiye'de aile mahkemesinde boşanabilir. Türk hukukunda anlaşmalı dava, en az 1 yıllık evlilik ve iki eşin hâkim önünde dinlenmesini gerektirir; yoksa çekişmeli dava açılır. Uygulanacak hukuk ve malların tasfiyesi ise eşlerin uyruğuna, ortak yaşadıkları ülkeye ve malların bulunduğu yere bağlıdır.

Yabancılar Türkiye'de boşanabilir mi, Türk mahkemesi ne zaman yetkilidir?

Evet, yabancılar Türkiye'de boşanabilir. Türk mahkemesinin yetkisi, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) gereği, Türk iç hukukunun yer yetkisi kurallarıyla belirlenir. Bu kurallar davanın hangi yerdeki mahkemede açılacağını gösterir. Yabancıların Türkiye'de boşanma davası bu nedenle Türk vatandaşlarının davasıyla aynı yetki kuralına tabidir.

Boşanma davasında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesidir. Eşlerin davadan önce en son, en az 6 ay birlikte oturdukları yerin mahkemesi de yetkilidir (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 168). Yerleşim yeri, kişinin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Davayı aile mahkemesi görür; aile mahkemesi bulunmayan yerde bu görevi asliye hukuk mahkemesi yürütür.

Evliliğin Türkiye'de yapılmış olması bu kurallar arasında sayılmaz; tek başına Türk mahkemesine yetki vermez. Eşlerden biri Türk vatandaşıysa ayrıca bir imkân vardır: Türk vatandaşının kişi hâline ilişkin dava, yabancı bir ülkede açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye'de görülebilir. Bu kural, yurt dışında yaşayan Türk–yabancı çiftlere Türkiye'de dava açma imkânı tanır.

Yurt dışında verilmiş bir boşanma kararının Türkiye'de geçerli sayılması bu yazının konusu değildir; yabancı boşanma kararının Türkiye'de tanınması ayrı bir yolla yürür.

Türkiye'de boşanma davası nasıl açılır: anlaşmalı ve çekişmeli dava

Türkiye'de boşanma davası, yetkili aile mahkemesine dilekçeyle açılır ve 2 ana yoldan biriyle sonuçlanır: anlaşmalı boşanma veya çekişmeli boşanma. Reddedilen bir davadan sonra açılan dava da ayrı bir sebep olarak kanunda yer alır.

Aşağıdaki tablo, Türk hukuku uygulandığında her yolun temel şartını, duruşmada ne olduğunu ve sonucunu gösterir (4721 sayılı Kanun; Kasım 2026'da kontrol edildi).

YolTemel şartDuruşmadaSonuç
Anlaşmalı boşanmaEvlilik en az 1 yıl sürmüş; eşler birlikte başvurmuş veya biri diğerinin davasını kabul etmişHâkim iki eşi bizzat dinler ve protokolü incelerHâkim düzenlemeyi uygun bulursa boşanmaya karar verir
Çekişmeli boşanmaEvlilik birliğinin temelinden sarsılması veya kanundaki özel bir sebepDeliller toplanır ve tanıklar dinlenirSebep ispatlanırsa boşanmaya karar verilir
Reddedilen davadan sonra davaRet kararının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl geçmesi ve ortak hayatın kurulamamasıOrtak hayatın yeniden kurulup kurulmadığı incelenirEşlerden birinin istemiyle boşanmaya karar verilir

Anlaşmalı boşanma kararı, protokol imzalansa bile hâkim iki eşi de bizzat dinlemeden verilemez.

Çekişmeli olarak başlayan bir dava, eşler sonradan anlaşırsa ve evlilik en az 1 yıl sürmüşse protokol doğrultusunda sonuçlanabilir. Yargıtay, protokolün kanun yolu aşamasında sunulduğu dosyalarda da eşlerin duruşmaya çağrılıp bizzat beyanlarının alınmasını istemektedir.

Türkiye'de yabancıların boşanmasında karar neye bağlıdır?

Türkiye'de boşanmanın hangi yolla, hangi hukukla ve hangi sonuçla biteceği tek bir olguya değil, birkaç olgunun birlikte değerlendirilmesine bağlıdır. "Türkiye'de evlendik, burada boşanabilir miyiz?" sorusu bu yüzden tek başına bir cevap vermez. Belirleyici olgular şunlardır:

  • iki eşin uyruğu ve varsa ikinci vatandaşlığı,
  • eşlerin yerleşim yeri ve birlikte yaşadıkları ülke,
  • evliliğin ne kadar sürdüğü,
  • diğer eşin nerede olduğu ve adresinin bilinip bilinmediği,
  • eşlerin boşanmada ve sonuçlarında anlaşıp anlaşmadığı,
  • ortak çocuk bulunup bulunmadığı,
  • Türkiye'de veya yurt dışında taşınmaz ve diğer mallar,
  • yabancı eşin ikamet izninin türü,
  • başka bir ülkede açılmış dava veya verilmiş karar.

Örnek vaka · varsayımsal

Aynı uyruklu iki yabancı İstanbul'da yaşıyor; Türk mahkemesi boşanmalarına kural olarak ortak millî hukuklarını uygular. Farklı uyruklu iki yabancı 10 yıldır Antalya'da yaşıyor; ortak mutad meskenleri (olağan olarak birlikte yaşadıkları ülke) Türkiye olduğu için Türk hukuku uygulanır. Türk vatandaşı eş Türkiye'de, yabancı eş ise hep kendi ülkesinde yaşamış; ortak mutad mesken bulunmadığı için de Türk hukuku uygulanır.

Aynı mahkemede açılan üç davada uygulanacak hukuk bu nedenle farklı gerekçelerle belirlenir: ilkinde eşlerin ortak millî hukuku, diğer ikisinde Türk hukuku uygulanır. Yol seçilmeden önce bu olguların tespit edilmesi, sonradan yapılacak düzeltmelerin önüne geçer.

Türkiye'de anlaşmalı boşanmanın şartları: 1 yıl, protokol ve bizzat dinlenme

Türkiye'de anlaşmalı boşanma, evlilik en az 1 yıl sürmüşse ve eşler hem boşanmada hem de sonuçlarında anlaşmışsa mümkündür. Kanun bu şartı açıkça koyar: "Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır." (4721 sayılı Kanun m. 166/3)

Bu şartlar Türk hukuku uygulandığında geçerlidir; aynı uyruklu iki yabancının davasında boşanma sebepleri kural olarak ortak millî hukuklarına göre belirlenir.

Türk hukuku uygulandığında, evlilik 1 yılı doldurmadan anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Bazı kaynaklarda geçen "6 ay yeterlidir" veya "süre şartı yoktur" bilgisi Türk hukukuna uymaz. Bu sürenin dolmadığı evlilikte yol çekişmeli davadır.

Anlaşmalı boşanma protokolü, boşanmanın mali sonuçlarını ve varsa çocukların durumunu düzenler. Hâkim protokolü uygun bulmak zorunda değildir; eşlerin ve çocukların menfaatine göre değişiklik yapabilir. Değişiklik iki eşçe de kabul edilirse boşanmaya karar verilir.

Yurt dışındaki eş anlaşmalı boşanma duruşmasına gelmek zorunda mı?

Kural olarak evet; Yargıtay, anlaşmalı boşanmada hâkimin iki eşi de bizzat dinlemesini zorunlu sayar. Yurt dışından verilen vekâletname ile avukat davayı açıp takip edebilir. Ancak bu vekâlet, eşin hâkim önündeki kendi beyanının yerine geçmez.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 4 Ekim 2021 tarihli kararında (E. 2021/7601, K. 2021/6759) bunun sınırını gösterdi. Dosyada protokolü eşler değil, vekilleri imzalamıştı. Fransa'da bulunan davacı erkek duruşmaya gelmemiş, oğlunun cep telefonundan görüntülü aranarak beyanı tutanağa geçirilmişti. Daire, asıllarca imzalanmış protokol olmadan ve eş hâkimce bizzat dinlenmeden verilen kararı kanuna aykırı buldu.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu, talep üzerine bir tarafın ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılmasına imkân tanır. Bu yolun anlaşmalı boşanmadaki "bizzat dinleme" şartını karşılayıp karşılamadığı konusunda Kasım 2026 itibarıyla yerleşik bir Yargıtay içtihadı tespit edilemedi.

31 Ekim 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun değişikliğiyle, uzaktan katılan tarafın davayı kabul ve sulh gibi beyanlarında elle imza kuralı korunmuştur. Bu nedenle yurt dışındaki eşin Türkiye'ye gelmeden boşanması, davanın görüldüğü mahkemenin tutumuna göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Türkiye'de çekişmeli boşanma davası neyin ispatını gerektirir?

Çekişmeli boşanma davasında davacı, evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsıldığını ispat etmelidir. Zina gibi kanunda sayılan özel sebeplere de dayanılabilir. Daha kusurlu eş de dava açabilir; ancak Yargıtay, boşanmaya karar verilebilmesi için davalının az da olsa kusurlu olmasını arar.

Türk hukuku uygulandığında kusur bu nedenle davanın merkezindedir. Davalıya hiçbir kusur yüklenemiyorsa dava reddedilir. Davacının kusuru daha ağırsa davalı davaya itiraz edebilir. İtiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evliliğin sürmesinde davalı ile çocuklar için korunmaya değer bir yarar kalmamışsa, boşanmaya yine karar verilebilir.

Ayrıca maddi ve manevi tazminat ile yoksulluk nafakası, eşlerin kusur durumuna göre belirlenir. Bu yüzden çekişmeli davada olaylar ve deliller, yalnızca boşanma için değil, sonuçları için de önem taşır.

Dava açılınca hâkim, dava süresince eşlerin barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların bakımı için gerekli geçici önlemleri kendiliğinden alır. 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanunla duruşmalar arasındaki süreye 3 aylık üst sınır getirildi. Bilirkişi incelemesi veya istinabe (işlemin başka bir mahkemeden istenmesi) gibi zorunlu hâllerde hâkim gerekçe göstererek daha uzun süre belirleyebilir.

Reddedilen boşanma davasından sonra 1 yıl kuralı ne anlama gelir?

Türk hukukunda, boşanma davası reddedilir ve ret kararı kesinleşir, bu tarihten itibaren 1 yıl geçer ve ortak hayat yeniden kurulamazsa, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu durumda eşlerden birinin istemiyle boşanmaya karar verilir; boşanma için kusur aranmaz, ancak tazminat ve nafaka için kusur yine belirlenir. Kanun "eşlerden birinin istemi" ifadesini kullandığı için yeni davayı ilk davanın davacısı da davalısı da açabilir.

Bu sebep, eşlerden birinin boşanmaya karşı çıktığı dosyalarda önem taşır. Bu süre, 14 Kasım 2024 tarihli ve 7532 sayılı Kanunla değiştirildi; değişiklik 27 Kasım 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Değişiklikten önce bekleme süresi daha uzundu ve bazı eski kaynaklarda hâlâ eski süre yazılıdır. 1 yıllık süre, ret kararının verildiği günden değil, kesinleştiği günden başlar.

Yabancı eşle boşanmada hangi ülkenin hukuku uygulanır?

Türk mahkemesi, yabancı eşlerin boşanmasında önce eşlerin ortak millî hukukunu uygular. Ortak millî hukuk yoksa ortak mutad mesken hukuku, o da yoksa Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m. 14/1). Mutad mesken, eşlerin olağan olarak birlikte yaşadığı ülkedir. Türk vatandaşıyla yabancının boşanmasında ortak millî hukuk olmadığından, eşler Türkiye'de birlikte yaşıyorsa Türk hukuku uygulanır. Türk vatandaşlığını da taşıyan çift vatandaş eş için Türk vatandaşlığı esas alınır.

Türk mahkemesi her yabancı boşanmada Türk hukukunu uygulamaz. Hâkim yetkili yabancı hukuku kendiliğinden uygular ve içeriğinin tespiti için eşlerden yardım isteyebilir. Yabancı hukuk tüm araştırmalara rağmen tespit edilemezse Türk hukuku uygulanır. Türk kamu düzenine açıkça aykırı bir yabancı hüküm de uygulanmaz.

Aşağıdaki tablo, eşlerin durumuna göre uygulanacak hukuku gösterir (5718 sayılı Kanun; Kasım 2026'da kontrol edildi).

Eşlerin durumuBoşanma, eşler arası nafaka ve velayetGeçici önlemler
Aynı uyruklu iki yabancıOrtak millî hukukTürk hukuku
Farklı uyruklu, birlikte Türkiye'de yaşıyorTürk hukukuTürk hukuku
Farklı uyruklu, birlikte başka bir ülkede yaşıyorO ülkenin hukukuTürk hukuku
Farklı uyruklu, ortak mutad mesken yokTürk hukukuTürk hukuku
Eşlerden biri Türk, diğeri yabancı; birlikte Türkiye'de yaşıyorTürk hukukuTürk hukuku
Mülteci veya vatansız eşUyruk yerine yerleşim yeri hukuku esas alınırTürk hukuku

Mallara ayrı bir kural uygulanır.

Türkiye'de yaşayan farklı uyruklu iki yabancı boşanabilir mi: Yargıtay 2026'da ne dedi?

Mısır vatandaşı bir kadın, Suudi Arabistan vatandaşı eşine karşı Yalova'da boşanma davası açtı. Çift 2007'de Mısır'da evlenmişti, 2 çocukları vardı ve 2012'den beri Türkiye'de yaşıyordu. Yalova 1. Aile Mahkemesi, eşlerin Türkiye'de nüfus kaydı bulunmadığını ve birden fazla evliliğe izin veren yabancı hukukun kamu düzenine aykırı olduğunu belirterek davayı usulden reddetti. Bölge adliye mahkemesi istinafı reddetti.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 21 Nisan 2026 tarihli kararında (E. 2025/5548, K. 2026/4435) hükmü bozdu. Daireye göre eşlerin ortak millî hukuku yoktu ve ortak mutad meskenleri Türkiye olduğu için Türk hukuku uygulanmalıydı. Butlan iddiası ancak açılmış bir butlan davasında incelenebilirdi. Daire, nüfus kaydı konusunda da açık bir tespit yaptı.

Karara göre "Türk vatandaşlığı ile herhangi bir ilgileri olmayan yabancıların, kimliklerini ve evli olduklarını belgelendirmeleri boşanma davası açmaları için yeterli olup, bu bilgilerin ülkemizin nüfusuna kayıtlı olması da beklenemez."

Yurt dışındaki eşe boşanma davası nasıl tebliğ edilir?

Yurt dışında yaşayan eşe boşanma dava dilekçesi, o ülkenin yetkili makamı aracılığıyla ve Türk dış temsilciliği yoluyla tebliğ edilir (7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 25). Tebligatın hangi kanalla yapılacağı, Türkiye ile o ülke arasında Lahey Tebligat Sözleşmesi veya ikili bir adli yardım anlaşması bulunup bulunmadığına bağlıdır.

Tebligatın yurt dışındaki bilinen adrese yapılması belirleyicidir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 22 Eylül 2021 tarihli kararında (E. 2021/6954, K. 2021/6388) bu kuralı bir tanıma ve tenfiz davasında uyguladı. Davalının yurt dışında yaşadığı bilindiği hâlde dava dilekçesinin Türkiye'deki adrese tebliğini geçersiz saydı. Daire, bu hatanın savunma hakkını engellediğini belirterek kararı bozdu.

Geçersiz tebligatla verilen bir boşanma kararı kanun yolunda bozulabilir. Aynı kararın yabancı eşin ülkesinde kullanılması da savunma hakkı tartışması nedeniyle güçleşebilir. Bu yüzden yurt dışındaki eşin güncel adresi, davadan önce mümkün olduğunca belgelenmelidir.

Türkiye'de boşanmada mallar ve Türkiye'deki ev nasıl paylaşılır?

Yabancı eşlerin boşanmasında malların tasfiyesine, önce eşlerin açıkça seçtiği hukuk uygulanır; seçilebilecek hukuk, evlenme anındaki mutad meskenlerinin veya millî hukuklarından birinin hukukudur. Seçim yoksa evlenme anındaki ortak millî hukuk, o da yoksa evlenme anındaki ortak mutad mesken hukuku, o da yoksa Türk hukuku uygulanır. Taşınmazlarda ise ayrı bir kural vardır (MÖHUK m. 15/2).

Türkiye'deki taşınmazların tasfiyesinde, eşlerin uyruğu ne olursa olsun Türk hukuku uygulanır. Türk hukukunda yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır ve boşanmada bu rejim dava tarihinden geçerli olarak sona erer. Tasfiyenin hesabı ve ayrı açılan davalar, boşanma sonrası mal paylaşımı konusunda ayrıca ele alınır.

Dava sürerken aile konutu da korunabilir. Aile konutu olarak kullanılan taşınmazın maliki olmayan eş, tapu kütüğüne aile konutu şerhi verilmesini tapu müdürlüğünden isteyebilir. Kanun, aile konutunun diğer eşin açık rızası olmadan devredilmesini yasaklar; şerh bu sınırlamayı tapu kaydına işler.

Türkiye'de boşanmada mallar yarı yarıya mı paylaşılır?

Hayır, Türk hukuku uygulandığında mallar aynen ikiye bölünmez. Her eş, diğer eşin edinilmiş mallarından borçlar düşüldükten sonra kalan artık değerin yarısı üzerinde hak sahibi olur. Bu hak bir alacak hakkıdır; tapu kimin adına kayıtlıysa taşınmaz kural olarak onda kalır.

Edinilmiş mallar, eşlerin evlilik süresince karşılığını vererek elde ettiği değerlerdir; maaş ve bu gelirle alınan ev bunun tipik örneğidir.

Evlenmeden önce sahip olunan mallar ile miras ve bağış yoluyla gelenler kişisel maldır ve paylaşıma girmez. Zina veya hayata kast nedeniyle boşanmada hâkim, kusurlu eşin payını azaltabilir veya kaldırabilir. Bu hesap Türk hukuku uygulandığında geçerlidir; eşlerin seçtiği veya ortak millî hukukları olan yabancı bir mal rejimi uygulanıyorsa paylaşım o rejimin kurallarına göre farklı olabilir.

Ortak evden ayrılırken kişisel eşyalarını valize yerleştiren bir kadın.

Boşanma Türkiye'deki aile ikamet iznini nasıl etkiler?

Aile ikamet izni evliliğe dayandığı için boşanma bu iznin dayanağını ortadan kaldırır. Türk vatandaşıyla evli yabancı ise belirli şartla kısa dönem ikamet iznine geçebilir. Kanunun ifadesi şöyledir: "Boşanma hâlinde, Türk vatandaşıyla evli yabancıya, en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış olmak kaydıyla kısa dönem ikamet izni verilebilir." (6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m. 34/6)

Aynı hükme göre yabancı eşin aile içi şiddet mağduru olduğu mahkeme kararıyla sabitse 3 yıllık süre şartı aranmaz. "Verilebilir" ifadesi, iznin kendiliğinden değil, idarenin değerlendirmesiyle verildiğini gösterir.

Boşanmaya özgü bu hüküm yalnız Türk vatandaşıyla evli yabancıyı kapsar. Eşi de yabancı olan kişi için ise genel hüküm değerlendirilir. Genel hüküm, en az 3 yıl aile ikamet izniyle kalan ve 18 yaşını tamamlamış kişilere, talepleri hâlinde kısa dönem izne geçme imkânı tanır. Bu hükmün eşlere uygulanıp uygulanmayacağı ayrıca incelenir. Uygun iznin türü, kişinin Türkiye'deki çalışma, öğrenim veya aile bağlarına göre değişir.

Türk boşanma kararı ve belgesi yurt dışında nasıl kullanılır?

Türk mahkemesinin boşanma kararı kesinleştikten sonra kesinleşme şerhli olarak alınır ve yurt dışında, o ülkenin tanıma kurallarına göre kullanılır.

Kesinleşme şerhi, hükmün kesinleştiğini gösteren ve ilamın altına veya arkasına tarih, mühür ve hâkim imzasıyla yazılan kayıttır. Kesinleşme kaydını kararı veren ilk derece mahkemesi yapar; taraflar ilamı bu mahkemeden her zaman alabilir. Kararın kesinleşmesi, tebliğden itibaren 2 haftalık istinaf süresinin dolmasına veya kanun yollarının tamamlanmasına bağlıdır (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 345).

Yurt dışında kullanılacak kararın Türkiye'de onaylanması gerekir. Kararın kullanılacağı ülke Lahey Apostil Sözleşmesi'ne tarafsa apostil şerhi, taraf değilse konsolosluk onayı istenir. Belgenin ayrıca o ülkenin diline çevrilmesi gerekebilir. Türk kararının o ülkede tanınması ise Türk hukukuna değil, o ülkenin kendi kurallarına bağlıdır.

Türkiye'de evlenen çift kendi ülkesinde boşanabilir mi?

Evet, evliliğin Türkiye'de yapılmış olması boşanmanın Türkiye'de görülmesini zorunlu kılmaz. Türkiye'de evlenen yabancılar, davanın açıldığı ülkenin yetki kuralları izin veriyorsa kendi ülkelerinde de boşanabilir. İngiltere gibi bir ülkede açılacak davada yetkiyi o ülkenin hukuku belirler. Aynı evlilik için hem Türkiye'de hem yurt dışında dava açılması, birbiriyle çelişen iki karar riskini doğurur. Bu nedenle davanın hangi ülkede açılacağı, kararın sonra nerede kullanılacağı dikkate alınarak seçilmelidir.

Yurt dışında verilen boşanma kararı Türkiye'de kendiliğinden hüküm doğurmaz. Eşlerden biri Türk vatandaşıysa kararın Türk nüfus kaydına işlenmesi gerekir. İki eş de yabancı olsa bile, yabancı karara dayanarak Türkiye'de tapu veya ikamet gibi bir işlem yapılacaksa kararın tanınması gerekebilir.

Türkiye'de yabancıların boşanma davasında hangi belgeler önemlidir?

Türkiye'de yabancıların boşanma davasında belirleyici olan, belge sayısı değil, yetkiyi, uygulanacak hukuku ve malların durumunu gösteren belgedir. Uyruk ve yerleşim yerini gösteren belgeler her dosyada öne çıkar; mal ve çocuk belgeleri ise talebe göre önem kazanır.

  • Kimlik ve evliliğe ilişkin: pasaportlar, evlenme belgesi, apostil veya konsolosluk onayı, yeminli tercümeler.
  • Yetki ve adrese ilişkin: ikamet izni, adres kaydı, kira sözleşmesi, yurt dışındaki eşin bilinen son adresi.
  • Çocuklara ilişkin: doğum belgeleri, okul kayıtları, çocukların ikamet izinleri.
  • Mallara ilişkin: tapu kayıtları, banka hesapları, araç ve şirket payı kayıtları, varsa evlilik sözleşmesi.
  • Yurt dışındaki süreçlere ilişkin: başka bir ülkede açılmış dava veya verilmiş karar.

Bu belgelerin hepsi her dosyada gerekmez; aynı belge bir dosyada belirleyici, diğerinde ilgisiz olabilir. Hangi belgenin hangi talep için önemli olduğu, dosyanın incelenmesiyle belirlenir.

Sonuç: Türkiye'de boşanmada önce yetki ve uygulanacak hukuk belirlenmelidir

Türkiye'de yabancıların boşanması mümkündür; ancak dosyanın seyrini yol seçiminden önce iki soru belirler. Türk mahkemesi yetkili midir ve hangi ülkenin hukuku uygulanacaktır? Aynı uyruklu iki yabancının davası ile farklı uyruklu eşlerin davası, aynı mahkemede farklı kurallarla görülebilir.

Türk hukuku uygulandığında anlaşmalı dava, 1 yıllık evlilik şartıyla daha sade bir yol sunar. Bu şart dolmamışsa veya eşler sonuçlarda anlaşamıyorsa çekişmeli dava ve kusurun ispatı gündeme gelir.

Türkiye'deki taşınmaz, eşlerin uyruğundan bağımsız olarak Türk hukukuna göre tasfiye edilir. Aile ikamet izniyle yaşayan yabancı eş için boşanma ayrıca ikamet durumunu etkiler.

Anlaşmalı davada yurt dışındaki eşin bizzat dinlenmesi, her davada ise adresi ve tebligat kanalı davadan önce netleştirilmelidir. Bu adımlardaki eksiklik, verilen kararın bozulmasına veya yurt dışında kullanılamamasına yol açabilir.

Sık Sorulan Sorular

Türk eşimden boşanmak için Türkiye'ye gelmem gerekir mi, avukatım davayı benim yerime yürütebilir mi?

Evet, avukat boşanma davasını vekâletnameyle açıp yürütebilir; ancak vekâletnamede boşanma davası açma ve takip yetkisi açıkça yazılmış olmalıdır. Çekişmeli davada eşin her duruşmaya gelmesi gerekmez. Anlaşmalı boşanmada ise hâkim iki eşi de bizzat dinler; bu nedenle yurt dışındaki eşin kural olarak en az 1 duruşmada hâkim önünde beyanı gerekir.

Evlilik 1 yılı doldurmadıysa Türkiye'de boşanmak mümkün mü?

Evet, ama Türk hukuku uygulanıyorsa anlaşmalı boşanma yoluyla değil. 1 yılı doldurmamış evlilikte eşler anlaşmış olsa bile dava çekişmeli dava olarak açılır. Bu davada evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı ve diğer eşin az da olsa kusurlu olduğu deliller ve tanıklarla ispat edilir.

Kendi ülkemde boşandım; Türkiye'de ayrıca boşanmam gerekir mi?

Hayır, Türkiye'de ikinci bir boşanma davası gerekmez. Eşlerden biri Türk vatandaşıysa yabancı karar, kesinleşmiş ve kamu düzenine aykırı değilse dış temsilcilik veya nüfus müdürlüğü aracılığıyla nüfus kaydına işlenebilir. Bu idari tescil reddedilirse ya da karar başka bir işlem için kullanılacaksa Türk mahkemesinde tanıma davası açılır.

Türkiye'de boşanma davası açmak için ikamet iznim olması gerekir mi?

Hayır, kanun boşanma davası için ikamet izni şartı koymaz. Belirleyici olan, eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin en son, en az 6 ay birlikte oturdukları yerdir. Yargıtay 2026 tarihli bir kararında, Türk vatandaşlığıyla ilgisi olmayan yabancıların kimliklerini ve evliliklerini belgelemesini yeterli saymış, Türk nüfus kaydı aranamayacağını belirtmiştir.

Eşimin yurt dışındaki adresini bilmiyorsam Türkiye'de boşanma davası açabilir miyim?

Evet, adresi bilinmeyen eşe karşı da boşanma davası açılabilir. Mahkeme önce resmî kurumlardan ve kolluk aracılığıyla adres araştırması yapar. Adres bulunamazsa tebligat ilan yoluyla yapılır; eşin yurt dışında bilinen bir adresi varsa ilan suretleri ayrıca o adrese iadeli taahhütlü mektupla gönderilir. Adres araştırması eksik kalırsa karar bozulabilir.

Boşanma davası sürerken yabancı eş Türkiye'de tedbir nafakası isteyebilir mi?

Evet, boşanma davası sürerken eş kendisi ve çocuklar için tedbir nafakası isteyebilir; hâkim geçici önlemleri talep olmasa da alır. Boşanmaya yabancı bir ülkenin hukuku uygulansa bile geçici önlemlere Türk hukuku uygulanır. Dava sonunda eşler arasında verilecek yoksulluk nafakası ise boşanmaya uygulanan hukuka göre belirlenir.

Anlaşmalı boşanma duruşmasında eşlerden biri vazgeçerse ne olur?

Eşlerden biri duruşmada boşanmak istemediğini veya protokolü kabul etmediğini söylerse anlaşmalı boşanma kararı verilemez; çünkü hâkimin iki eşin serbest iradesine kanaat getirmesi gerekir. Dava, evlilik birliğinin sarsılması sebebiyle çekişmeli dava olarak sürdürülebilir. Türk hukuku uygulanıyorsa bu durumda 1 yıl şartı aranmaz, ancak sebebin delillerle ispatı gerekir.

Evlenmeden önce Türkiye'de aldığım ev boşanmada paylaşılır mı?

Hayır, Türk hukuku uygulandığında evlenmeden önce sahip olunan ev kişisel maldır ve katılma alacağının hesabına girmez. Ancak evlilik süresince bu evin kredi taksitleri eşlerin maaşı gibi edinilmiş mallardan ödendiyse hesap ayrıca yapılır. Türkiye'deki her taşınmazın tasfiyesine, eşlerin uyruğu ne olursa olsun Türk hukuku uygulanır.

Türk eşimden boşanırsam evlilik yoluyla Türk vatandaşlığına başvurabilir miyim?

Hayır, evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu için Türk vatandaşıyla en az 3 yıldır evli olmak ve evliliğin devam etmesi gerekir. Boşanma bu yolu kapatır. Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığını daha önce kazanmış kişi ise boşandığı için vatandaşlığını kaybetmez. Kazanma kararı ise yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesi hâlinde iptal edilir.

Türkiye'de boşandıktan sonra hemen yeniden evlenebilir miyim?

Türk hukukunda erkek için bekleme süresi yoktur; kadın ise evliliğin sona ermesinden itibaren 300 gün geçmeden yeniden evlenemez. Kadının önceki evlilikten gebe olmadığı anlaşılırsa veya aynı eşler yeniden evlenmek isterse mahkeme bu süreyi kaldırır. Yabancının yeniden evlenme şartları ise kural olarak kendi millî hukukuna tabidir.

Türkiye'de boşandıktan sonra soyadım ne olur?

Türk hukuku uygulanan boşanmada kadın, evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Kadın, eski eşinin soyadını kullanmakta menfaati bulunduğunu ve bunun eşe zarar vermeyeceğini ispatlarsa hâkim bu soyadını taşımasına izin verir. Koşullar değişirse eski eş bu iznin kaldırılmasını isteyebilir. Kadın evlenmeden önce dul idiyse, hâkimden bekârlık soyadını taşımasına izin verilmesini de isteyebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosya, kendi karar ve kayıtları üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.

Legal Istanbul

WeChat ile iletişim

Legal Istanbul WeChat arkadaş ekleme QR kodu

QR kodunu tarayarak Legal Istanbul'u WeChat'te ekleyebilirsiniz.

QR kodunu indir