Vergi ve Mevzuata Uyum
Türkiye'de

01 / Vergi ve İşletme Yükümlülükleri

Türkiye'de Vergi ve Hukuki Uyum

Vergi yükümlülükleri; geliri kimin elde ettiğine, faaliyetin nerede gerçekleştiğine ve hangi dönemin söz konusu olduğuna bağlıdır. Yabancı pasaport, yurt dışındaki banka hesabı veya şirket tescili tek başına bu soruları yanıtlamaz. Hukuki inceleme, fiilî faaliyet ve bunu destekleyen kayıtlarla başlamalıdır.

Legal Istanbul, yabancı gerçek kişilere ve işletmelere vergiyle ilgili hukuki konular, ticari düzenlemeler ve uyuşmazlıklar hakkında danışmanlık verir. Çalışma; planlanan bir işlemi, mevcut bir işletmeyi, eksik kayıtları veya vergi dairesinden gelen bir bildirimi kapsayabilir. Muhasebe hesaplamaları, sorumlu muhasebe meslek mensubuyla koordineli yürütülür.

Temel hukuki çerçeve; Gelir Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu, Katma Değer Vergisi Kanunu ve Vergi Usul Kanunu'nu kapsar. Kamu alacaklarının tahsili ve yargı yoluna başvuru ayrı kurallara tabidir. Vergi yükümlülüklerinin yanında şirketler hukuku, iş hukuku ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin yükümlülükler de uygulanabilir; vergi kaydının tamamlanması, işletmenin tüm yükümlülüklerinin yerine getirildiği anlamına gelmez.

İncelemenin amacı, olgularla desteklenebilen hukuki durumu, hâlâ gereken kayıtları ve sonraki hukuki adımları belirlemektir. Belirli bir vergi tasarrufu, istisna, inceleme sonucu veya mahkeme kararı taahhüt edilmez.

02 / Danışmanlığın Kapsamı

Vergi ve Uyum Konularında Hukuki Destek

Hizmet anlaşmasında kapsama giren mükellef, dönemler, işlemler ve usuller belirlenir. Tek bir sözleşmenin incelenmesi, geçmiş tüm beyannameleri veya sürekli süre takibini kapsamaz.

Hukuki temsil, defter tutmaktan farklıdır. Rutin muhasebe işleri, bordro hesaplamaları, beyannameler ve gerekli tasdik işlemleri, gerektiğinde SMMM veya YMM gibi ilgili yetkiye sahip meslek mensuplarına verilmelidir. Avukat görevlendirilmesi, bu ayrı mesleki görevin yerini almaz.

İşe başlamadan önce belgeleri kimin toplayacağını, hesaplamaları kimin hazırlayacağını, sunulacak belgeleri kimin onaylayacağını, bildirimleri kimin takip edeceğini ve ödemeleri kimin yapacağını teyit edin. Müvekkile tamamlanan başvuruların ve resmî alındıların kopyaları verilmelidir. Şirket, muhasebe meslek mensubu ve hukuk danışmanı arasında sorumluluk belirsiz bırakılmamalıdır.

03 / Başlangıç ve Faaliyet

Vergi Numaraları, Vergi Kaydı ve İşletme Kayıtları

Vergi numarası, sistemde bir kişiyi veya kuruluşu tanımlar. Tek başına vergi mukimliği, çalışma izni veya her vergi türü için kayıt sağlamaz. Ortağın kişisel vergi numarası da şirketin mükellef kimliğinden farklıdır.

Kaydın, işletmenin fiilen yaptığı işle uyumunu kontrol edin. İş yerinin taşınması, satış kanalı eklenmesi, çalışan alınması veya ithalata başlanması ek işlemler gerektirebilir. Sanal ofis sözleşmesi, planlanan her faaliyetin o adreste yürütülmeye uygun olduğunu kanıtlamaz.

İlgili Şirket Kuruluşu hizmeti kuruluş sürecini kapsar. Vergisel değerlendirme, şirket kurulduktan sonra da devam eder. Satış olmamasının yükümlülük bulunmadığı anlamına geldiği varsayılmamalı; ticari faaliyetin az olduğu veya hiç olmadığı dönemler de değerlendirmeye dâhil edilmelidir.

04 / Gerçek Kişiler ve Şirketler

Vergi Mukimliği ve Diğer Ülkelerden Elde Edilen Gelir

Gerçek kişiler için Türkiye'nin iç hukuk kuralları, kanuni istisnalar saklı kalmak üzere ikametgâhı ve bir takvim yılında altı aydan fazla devamlı oturmayı dikkate alır. Geçici ayrılmalar süreyi kendiliğinden yeniden başlatmaz. İnternette yapılan basit bir 183 gün hesabı, kapsamlı bir mukimlik değerlendirmesi değildir.

Tam mükellefler genel olarak dünya çapındaki gelirleri, dar mükellefler ise Türkiye kaynaklı gelirleri üzerinden vergi kapsamındadır. İstisnalar, gelir türüne özgü kurallar ve uygulanabilir bir vergi anlaşması sonucu değiştirebilir. Bu ilkelerin dayanağı Gelir Vergisi Kanunu ve bu Kanun'daki yerleşme istisnalarıdır.

Şirketlerde kayıtlı kanuni merkez ve işlerin fiilen yönetildiği yer önemlidir. Yabancı bir şirketin Türkiye'de kurulmuş bir iştiraki olmadan da Türkiye'de vergiye tabi faaliyeti bulunabilir. Yalnızca bir belgede yazan ülkeye dayanmak yerine kişileri, iş yerlerini, karar alma süreçlerini ve sözleşmeleri inceleyin.

Vergi anlaşmasından yararlanma talebi, ilgili anlaşmanın ve söz konusu döneme ait delillerin incelenmesini gerektirir. Yabancı ülke vergi mukimlik belgeleri, gelir kayıtları ve yurt dışında ödenen vergiye ilişkin bilgiler gerekebilir. Ne yurt dışındaki ödeme ne de yabancı ülke oturma izni Türkiye'deki bir yükümlülüğü kendiliğinden ortadan kaldırır.

05 / İşlemin Türü

Kurumlar Vergisi, KDV ve Diğer Yaygın Vergiler

Aşağıdaki bilgiler, 19 Ekim 2026 itibarıyla bir başlangıç çerçevesidir; belirli bir işletme için hesaplama değildir. Beyanname veya sözleşme son hâline getirilmeden önce ilgili dönem, sektör, işlem ve varsa vergi avantajları kontrol edilmelidir.

Genel kurumlar vergisi oranı, hesaba giren tüm paraya değil vergiye tabi kazanca uygulanır. Müşterilerden tahsil edilen KDV de izin verilen düzeltmelerden sonra ödenecek nihai KDV'den farklıdır. Vergi hesaplamalarını nakit akışı tahminlerinden ayrı tutun.

İlgili GİB kurumlar vergisi rehberi ve KDV oranlarına ilişkin karar ilgili kategorileri açıklar. Müşterinin yabancı olması veya faturanın döviz cinsinden düzenlenmesi, teslimi veya hizmeti kendiliğinden KDV'den istisna kılmaz.

06 / Farklı Hukuki Ölçütler

Asgari Vergi Kuralları ve Şartlara Bağlı Vergi Avantajları

Yurt içi %10 asgari kurumlar vergisi ile %15 küresel asgari vergi çerçevesi farklı sistemlerdir. Yurt içi kuralı, kapsam dışı unsurlar ve düzeltmeler içeren kanuni bir hesaplama kullanır; her şirket için genel oranın yerine geçen bir %10 oranı değildir.

Küresel çerçeve, belirli önceki dönemler için EUR 750 milyon konsolide hasılat ölçütü dâhil gerekli şartları sağlayan çok uluslu gruplarla ilgilidir. Sahibi yurt dışında yaşıyor diye yabancı sermayeli her küçük işletmeye uygulanmaz. Grup hesapları ile güncel kapsam dışı hâller, hesaplama ve raporlama kuralları uzman incelemesi gerektirir.

2026 yılına ait ayrı bir yurt dışı kaynaklı gelir istisnası, geçmişe ilişkin gerekli yerleşik olmama ve vergi statüsü dönemi şartlarını sağladıktan sonra Türkiye'de mukim olan ve gerekli koşulları taşıyan gerçek kişiler için geçerli olabilir. Bu, tüm yabancı uyruklulara tanınan genel bir istisna değildir. Uygunluk, gelirin kaynağı ve gerekli istisna belgesinin alınması kontrol edilmelidir. Bu kontrolde esas alınacak kaynak GİB uygulama rehberidir.

Yatırım ve sektör teşviklerinin de kendine özgü şartları vardır. Onayı, şartları sağlayan faaliyeti ve devam eden yükümlülükleri kaydedin. Şartları sağlayan bir taşınmaz alımı için ayrıca KDV İstisnası hizmetini inceleyin; vatandaşlığa uygunluk ile KDV istisnası aynı ölçütlere tabi değildir.

07 / Faaliyetin Belgelenmesi

Faturalar, Elektronik Kayıtlar ve Beyan Yükümlülükleri

Banka havalesi para hareketini kanıtlar; ancak bir gideri, iadeyi veya istisnayı desteklemek için gereken her olguyu kanıtlamaz. Sözleşmeyi, faturayı, teslim veya hizmet delilini ve ödeme kaydını aynı işlem ve mükellefle ilişkilendirerek saklayın.

Güncel e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter şartlarını muhasebe meslek mensubuyla teyit edin. Farklı faaliyetler ve mükellef grupları için farklı geçiş şartları olabilir. Muhasebe yazılımı satın almak veya PDF göndermek, gerekli elektronik belgenin usulüne uygun düzenlendiğini tek başına göstermez.

Çevrim içi satışlarda siparişleri, faturaları, iadeleri, platform ücretlerini ve alınan ödemeleri karşılaştırın. Pazaryerinin aktardığı net tutar, ücretler veya iadeler nedeniyle toplam satışlardan az olabilir. Bu fark, açıklamasız bir düzeltmeyle değil kayıtlarla desteklenmelidir.

Yalnızca ekran görüntülerini değil, asıl elektronik dosyaları ve ilgili alındıları da saklayın. Çalışan, muhasebe meslek mensubu veya yazılım sağlayıcısı değiştiğinde kayıtlara erişimin nasıl korunacağını kararlaştırın. Saklama süreleri kayıt türüne ve uygulanacak hukuka bağlıdır; bir beyannamenin kabul edilmiş olması, dayanak belgelerin silinmesi için yeterli değildir.

Beyan ve ödeme tarihleri için güncel GİB vergi takvimini kullanın. Sorumlu meslek mensubu, takvimdeki hangi kalemlerin ve varsa resmî süre uzatımlarının mükellefe uygulandığını teyit etmelidir.

08 / Sözleşmeler ve Grup İçi İşlemler

Sınır Ötesi Ödemeler ve İlişkili Şirketler

Hizmet bedeli, kredi, gayrimaddi hak bedeli veya kâr payı olarak tanımlanan bir ödemenin farklı hukuki ve vergisel sonuçları olabilir. Sözleşme, fiilen yapılan iş, taraflar ve destekleyici kayıtlar birbiriyle uyumlu olmalıdır. Faturadaki genel bir tanım, gerçek işlemi gizlemek için kullanılmamalıdır.

İlişkili şirketler birbirleriyle ticaret yaptığında fiyatların ve şartların transfer fiyatlandırması kuralları çerçevesinde desteklenmesi gerekebilir. Basitçe ifade etmek gerekirse inceleme, düzenlemeyi bağımsız işletmeler arasındaki işlemlerle karşılaştırır. Grup onayı tek başına bir bedelin gider olarak indirilebileceğini kanıtlamaz.

Net ödeme tutarı üzerinde anlaşmadan önce stopajı, KDV sorumluluklarını ve vergi anlaşmasının şartlarını inceleyin. Vergiyi bir tarafın üstlenmesini gerektiren hüküm, ödemeyi yapanın kanuni yükümlülüklerini kaldırmadan ticari maliyeti değiştirebilir. Borçlanma ve ortak finansmanı da ayrı vergisel sorular doğurabilir.

Neyin sağlandığına ve Türkiye'deki işletmenin bunun için neden ödeme yaptığına ilişkin delilleri saklayın. Yönetim hizmeti bedelinde tek satırlık bir fatura, yapılan işi, sağlanan faydayı veya şirketler arasındaki dağılımı açıklamaya yetmeyebilir. Ticari Sözleşmeler hizmeti bu vergisel değerlendirmenin yanında sözleşmesel sorumlulukları da ele alır.

09 / Bağlantılı İşletme Yükümlülükleri

Şirket Kararları, İstihdam ve Bordro

Şirket kayıtları; kimin imza atabileceğini, ödemeleri onaylayabileceğini ve danışmanlara talimat verebileceğini göstermelidir. Yönetici, ortak veya adres değişikliğinde banka yetkileri, resmî yazışmalar ve bekleyen işler açık biçimde devredilmelidir. Şirket hesabına fiilen erişebilmek, hukuki imza yetkisiyle aynı değildir.

İstihdam düzenlemeleri, fiilî ilişkinin ayrıca incelenmesini gerektirir. Bir kişiyi bağımsız hizmet sağlayıcı olarak adlandırmak hukuki statüsünü kesinleştirmez. Bordro, sosyal güvenlik, çalışma süresi ve göç hukuku konuları tek bir vergi kaydı işi olarak görülmemeli; uygun danışmanlara verilmelidir.

Yabancı ortaklık, tek başına ortağa Türkiye'de çalışma izni vermez. Bir kişi Türkiye'de faaliyetleri yönetecek veya hizmet sunacaksa üstleneceği görevi ve geçerli çalışma izni şartlarını işe başlamadan önce inceleyin.

Ofisin kapatılması veya satışların durdurulması da planlama gerektirir. Tamamlanmamış çalışan konularını, sözleşmeleri, vergi ve sicil işlemlerini, kayıtların muhafazasını ve bildirimlere erişimi kontrol edin. Faaliyetsiz bir şirketi takipsiz bırakmak, yeni iş yapılmasa bile çözümlenmemiş yükümlülükler yaratabilir.

10 / Müşteriler ve Bilgiler

Verilerin Korunması ve Çevrim İçi İşletme Yükümlülükleri

Vergi uyumu, müşterilere ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin yükümlülüklerin yerini almaz. İşletme; çalışan kayıtlarını, kimlik belgelerini, ödeme bilgilerini ve müşteri yazışmalarını elinde bulundurabilir. Bilgilerin neden toplandığını, kimlerin erişebildiğini ve ne kadar süre saklandığını bilmelidir.

Açık rıza, kişisel verilerin işlenmesinin tek hukuki dayanağı değildir. Doğru dayanak, amaca ve kanuni şartlara bağlıdır. Aydınlatma metinleri, güvenlik önlemleri, ilgili kişilere verilecek cevaplar ve varsa kayıt yükümlülüğü ayrı değerlendirilmelidir. Verilerin yurt dışında saklanması veya yurt dışından erişilmesi de hukuka uygun bir aktarım düzenlemesi gerektirebilir; bu konudaki çerçeveyi belirleyen kaynak Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'dur.

Çevrim içi ticarette internet sitesi, sözleşme, fatura ve ödeme düzenlemelerinde belirtilen satıcının aynı olmasını sağlayın. İlgili satış modeli için geçerli tüketiciyi bilgilendirme, iade, pazarlama ve platform yükümlülüklerini inceleyin. Başka bir sitenin şartlarını kopyalamak, gerçek satıcının veya uygulanacak usulün belirsiz kalmasına yol açabilir.

Odaklı bir incelemede tek bir işlem, siparişten iadeye kadar izlenebilir. Bu yöntem, yazılı şartlar, müşteri iletişimi ve muhasebe meslek mensubuna gönderilen kayıtlar arasındaki farkları ortaya çıkarmaya yardımcı olur. Mevcut çevrim içi işletme rehberi bu bağlantıları daha ayrıntılı açıklar.

11 / Resmî Yazışmalar

Elektronik Tebligatlar ve Vergi İncelemeleri

107/A maddesine göre elektronik vergi tebligatı, resmî sistem üzerinden iletildiği tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Kural, alıcının e-postayı okumasını beklemez. Mevcut çerçeve, Temmuz 2026 kanun değişikliğini ve Ekim 2026 uygulama tebliğini içerir.

Belgenin tamamını ve resmî iletim delilini saklayın. E-posta uyarısı, kırpılmış ekran görüntüsü veya sözlü özet; itiraz edilen işlemi, dönemi, tutarı ya da tebliğ tarihini içermeyebilir. Kanuni tebliğ kuralı cevap veya dava açma süresi hesaplanırken önem taşır.

İnceleme talebinde istenen kayıtları, yılları ve teslim yöntemini belirleyin. Belge listesi hazırlayın, asılları koruyun ve ne sunulduğunu kaydedin. Açıklamalarda bilinen olgular, tahminler ve henüz kontrol edilmesi gereken konular birbirinden ayrılmalıdır.

Bilgi talebi, inceleme raporu, tarhiyat ve ödeme emri farklı belgelerdir. Her biri için verilecek cevap ayrı değerlendirilmelidir. Sahte belge veya başka bir suç iddiası ortaya çıkarsa ödeme ya da idari uzlaşmanın tüm sorunları sona erdirdiğini varsaymadan önce bu ayrı süreç hakkında danışmanlık alın.

12 / Usulün Seçilmesi

Düzeltme, Cezada Uzlaşma ve Dava Yolları

Uygun yol, belgeye ve hukuki soruna bağlıdır. Hesap hatası, ihtilaflı vergi uygulaması ve vadesi geçmiş kamu borcu aynı konuymuş gibi ele alınmamalıdır.

2024 değişikliğinden bu yana olağan vergi uzlaşması, vergi aslının pazarlığını değil, kapsama giren cezaları konu alır. Kanuni kapsam dışı hâller geçerliliğini korur. Cezada uzlaşma talebinin, vergi tarhiyatına karşı dava açmak için ayrı olan süreyi koruduğunu varsaymayın.

Somut dosyadaki son tarihi, hukuken esas alınan tebligat ve geçerli usule göre hesaplayın. Gayriresmî yazışmalar, sürenin korunması için güvenilir değildir. İlgili uzlaşma hükümleri ve İdari Yargılama Usulü Kanunu birlikte kontrol edilmelidir.

13 / Mali ve Usuli Etkiler

Ceza İndirimleri, Ödeme ve Tahsilat

Uzlaşmayı veya indirimi kabul etmeden önce mevcut seçenekleri karşılaştırın. Ödeme şartları ve dava haklarına etkisi, açıklanan indirim kadar önemlidir. Uzlaşma ile diğer ceza indirimleri doğrudan üst üste eklenemez; mevcut kurallar bu birleşimi sınırlar.

Geç veya hatalı beyanname, düzeltme beyannamesi verilmesini ve varsa pişmanlık gibi kendiliğinden bildirim yollarının incelenmesini gerektirebilir. Uygunluk, zamanlamaya ve idarenin zaten bildiği koşullara bağlıdır. Düzeltme beyannamesi verilmesi, vergiyi, faizi, cezaları veya ayrı bir ceza hukuku sorununu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Kamu alacağına ilişkin ödeme emrine karşı dava nedenleri, yeni bir tarhiyata karşı dava nedenlerinden daha sınırlıdır. Borcun bulunmaması, kısmen ödenmiş olması veya ilgili zamanaşımı süresinin dolması bu nedenler arasındadır. GİB ödeme emri rehberi mahkeme yürütmenin durdurulmasına karar vermedikçe tahsilatın devam ettiğini teyit eder.

Asıl sorun ödeme güçlüğüyse mevcut taksitlendirme veya tecil yolunun borca ve güncel şartlara uygunluğunu değerlendirin. Onay, faiz, teminat ve devam eden ödemeler teyit edilmelidir. Yalnızca talepte bulunmak tahsilatın durduğunu kanıtlamaz; geçici bir yapılandırma imkânının hâlâ açık olduğu varsayılmamalıdır.

14 / Danışmanlığa Hazırlık

Vergi ve Uyum İncelemesi İçin Belgeler

Konuya ve ilgili tarihlere ilişkin açık bir açıklamayla başlayın. Ardından belge talebi yapılacak işe uygun olmalıdır. İhtilaflı işleme ait eksiksiz kayıtları göndermek, çoğu zaman tarih veya açıklama içermeyen büyük bir klasör göndermekten daha yararlıdır.

Şifreleri veya konuyla ilgisiz müşteri kayıtlarını açık bir mesajla göndermeyin. Uygun bir belge aktarım yöntemi kararlaştırın ve eksikleri belirleyin. Yabancı belgeler için tercüme veya tasdik gerekebilir; ancak gereksiz masraf yapılmadan önce bu şekil şartları kontrol edilmelidir.

15 / Çalışma Düzeni

İnceleme Süreci ve Mesleki Hizmet Ücretleri

1. Konuyu Belirleyin

   Mükellefi, faaliyeti, dönemi ve öncelikli sorunu teyit edin.

2. Kayıtları Kontrol Edin

   Bildirimleri, sözleşmeleri ve mevcut mali delilleri inceleyin.

3. Seçenekleri Değerlendirin

   Hukuki yolları, eksik bilgileri, masrafları ve belirsizlikleri açıklayın.

4. Kararlaştırılan Adımları Atın

   Kararlaştırılan hukuki görüşü, cevabı veya yetki verilen işlemleri hazırlayın.

5. Sonucu Kaydedin

   Tamamlanan işlere ait kayıtları sunun ve varsa devam eden sorumlulukları teyit edin.

Mesleki hizmet ücretleri; kapsama, dönem sayısına, belge hacmine ve konunun ihtilaflı olup olmadığına bağlıdır. Avukatlık ücretleri, muhasebe ücretleri, tasdik, tercüme, yargılama giderleri ve verginin kendisi ayrı kalemlerdir. Hizmet anlaşması, nelerin dâhil olduğunu ve ek işlerin nasıl onaylanacağını açıklamalıdır.

İlk inceleme, büroyu gelecekteki her bildirimi almaya veya dava açmaya kendiliğinden yetkilendirmez. Acil işler ve süre takibi sorumluluğu açık teyit gerektirir. Sürekli destek kararlaştırıldığında bir raporlama takvimi ve işletme içinde belirli bir irtibat kişisi belirleyin.

Sonuç; hukuki görüş, düzeltilmiş bir süreç, idari başvuru veya dava olabilir. Kayıtlar ve usul anlaşılmadan belirli bir vergi tasarrufu veya tamamlanma tarihi taahhüt edilemez.

16 / Sorular ve Cevaplar

Türkiye'de Vergi Uyumu Hakkında Sık Sorulan Sorular