Yurt Dışına Çıkış Yasakları
Türkiye'de

01 / Türkiye'den Çıkış Kısıtlamaları

Türkiye'de Yurt Dışına Çıkış Yasakları

Yurt dışına çıkış yasağı, Türkiye'den ayrılmayı kısıtlayan bir tedbirdir. Ceza muhakemesinde hâkim veya mahkeme, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 109(3)(a) maddesi uyarınca bunu bir adli kontrol yükümlülüğü olarak uygulayabilir. Adli kontrol, kişinin yargılama öncesinde tutuklu tutulması yerine belirli koşullara tabi tutulmasını sağlar. Yurt dışına çıkış yasağı suçluluğun tespiti anlamına gelmez.

Bu sayfa, söz konusu yargısal kısıtlamaya ve yabancı uyruklular için doğurduğu pratik sorulara odaklanır. Kişinin yurt dışındaki işine dönmesi, tedavisini sürdürmesi veya aile üyelerinin yanına gitmesi gerekebilir. Bu ihtiyaçlar önemlidir; ancak tek başlarına mahkeme kararını ortadan kaldırmaz.

İlk iş, gerçek kısıtlamayı belirlemektir. Pasaport kontrolündeki bir uyarı, yakalama kaydı, geçersiz seyahat belgesi ve yargısal çıkış yasağı farklı adımlar gerektirebilir. Kararın metni, onun için kullanılan gayriresmî addan daha önemlidir.

Legal Istanbul, Türkiye'deki dosyayı inceler, yapılabilecek başvurular hakkında danışmanlık verir ve kararlaştırılan kapsamda müvekkillerini temsil eder. Hukuki görüş yalnızca kaçırılan uçuşa veya havalimanında yaşananların anlatımına değil, güncel karara ve usul aşamasına dayanmalıdır.

02 / Temsilin Kapsamı

Yurt Dışına Çıkış Yasağı Konularında Nasıl Yardımcı Oluyoruz?

Çalışma, planlanan seyahatten önce veya kişinin çıkışı engellendikten sonra başlayabilir. Bir son başvuru tarihi veya kişinin o anda özgürlüğünden yoksun bırakılması hızla ele alınmalı ve ilk iletişimde belirtilmelidir.

Temsil başlamadan önce temsil yetkisini, olası çıkar çatışmalarını ve kararlaştırılan işleri teyit ederiz. Bir aile üyesi iletişim kurulmasına yardımcı olabilir; ancak gizli bilgilere erişim için uygun bir dayanak gerekir. Müvekkil, bilgilendirmelerin kime yapılacağını bilmelidir.

Seyahate ilişkin bir talep, daha geniş kapsamlı bir ceza savunması konusunun yalnızca bir parçası olabilir. Anlaşmada duruşmaların, isnada karşı savunmanın, sonraki itirazların ve göç hukukuna ilişkin işlerin kapsama dahil olup olmadığı belirtilmelidir. Bu işler, yalnızca aynı kişiyle ilgili oldukları için hizmet kapsamına girmez.

03 / Farklı Kararlar, Farklı Başvuru Yolları

Çıkış Yasakları, Giriş Yasakları ve Diğer Sınır Sorunları

Çıkış yasağı ile giriş yasağı aynı değildir. Biri ayrılmayı kısıtlar; diğeri Türkiye'ye kabul ile ilgilidir. Bir kişi hakkında birden fazla kayıt bulunabilir ve birinin değiştirilmesi diğerlerini mutlaka çözmez.

Giriş vizesi, ikamet izni veya giriş yasağına ilişkin izin, yargısal çıkış yasağını kaldırmaz. Benzer şekilde, çıkış yasağının kaldırılması yürürlükteki yakalama emrini ortadan kaldırmaz. Giriş yasağı danışmanlığı ve Interpol ile ilgili inceleme bu konuların mevcut olduğu durumlarda koordineli yürütülmelidir.

04 / Güncel Durumun Belirlenmesi

Kararın ve Dosya Kayıtlarının Kontrolü

Mahkeme veya savcılık, dosya numarası, karar tarihi, pasaport bilgileri ve varsa yazılı bildirim başlangıç için yararlı bilgilerdir. Belgelerin asıllarını saklayın ve her birinin ne zaman, nasıl alındığını kaydedin. Yalnızca ilk sayfanın fotoğrafı, asıl koşulları veya itiraz bilgilerini içermeyebilir.

Erişim mümkün olduğunda UYAP, kişinin dosya bilgilerini ve belgeleri takip etmesine yardımcı olabilir. Sorunsuz seyahat edilebileceğini gösteren bir belge değildir. Portal aramasında sonuç çıkmaması, kısıtlama bulunmadığını kanıtlamaz. Erişim, hesaba, dosyaya ve uygulanacak kurallara bağlıdır; soruşturma kayıtları için yetkili avukatın ek bilgi taleplerinde bulunması gerekebilir.

Avukat ilk kararı sonraki kararlarla karşılaştırmalıdır. Diğer koşullar devam ederken yasak sürdürülmüş, değiştirilmiş veya kaldırılmış olabilir. Benzer ad, farklı yazım veya eski pasaport numarası da kişinin tam kimlik bilgileriyle dikkatle karşılaştırılmalıdır.

e-Devlet şifrenizi veya elektronik imza erişim bilgilerinizi paylaşmayın. Belgeler kararlaştırılan güvenli bir kanaldan sunulabilir; avukat kendi yetkili erişimini kullanır. Edinilen kayıtların kapsamına ilişkin sınırlamalar hukuki görüşte açıkça belirtilmelidir.

05 / Çıkışa İzin Verilmediğinde

Pasaport Kontrolünde Durdurulmak

Durdurulma nedenini ve paylaşılabildiği ölçüde makam veya dosya referansını sorun. Yazılı kayıtları, biniş kartını ve bildirimi saklayın. Kontrolün saatini ve yerini kaydedin. Bu bilgiler, seyahat kısıtlamasını ayrı bir yakalama, kimlik veya göç sorunundan ayırmaya yardımcı olur.

Özgürlüğünüzden yoksun bırakılır veya sorgulanırsanız hukuki yardım ve gerekiyorsa tercüman isteyin. İmzalamadan önce her belgenin içeriğinin açıklanmasını talep edin. Seyahat sorunu, acil ceza savunması çalışması gerektirebilir; yalnızca bilet bedelinin geri alınması talebi olarak görülmemelidir.

Havalimanı görevlileri, yargısal çıkış yasağının değiştirilip değiştirilmeyeceğine karar vermesi gereken hâkim veya mahkemenin yerini tutmaz. Konsolosluk görevi kapsamında yardımcı olabilir; ancak Türk mahkemesi kararını iptal edemez. Havayolu şirketi de istisna tanıyamaz.

Kısıtlamadan kaçınmak için başka bir pasaport veya sınır kapısı denemeyin. Adli kontrol yükümlülüklerine kasıtlı olarak uymamak, 112. madde uyarınca tutuklama kararı verilmesi ihtimali dahil ciddi sonuçlar doğurabilir. Yeniden çıkış girişiminde bulunmadan önce hukuki durumu çözüme kavuşturun.

06 / Tedbirin Gerekçeleri

Hangi Durumlarda Adli Kontrol Kararı Verilebilir?

109. madde, adli kontrolü 100. maddedeki tutuklama nedenleri dahil ceza muhakemesi çerçevesine bağlar. Ayrıca kanunun tutuklamayı yasakladığı durumlarda da adli kontrole izin verir. Bu nedenle hukuki değerlendirme yalnızca kişinin yabancı pasaport taşıyıp taşımadığına değil, isnada, delillere ve tedbirin gerekçelerine ilişkindir.

Soruşturma sırasında sulh ceza hâkimliği, savcının talebi üzerine adli kontrol kararı verebilir. Kovuşturma sırasında tedbiri yetkili yargı makamı ele alır. Sonraki bir başvurunun yapılacağı doğru makam, dosyanın ulaştığı aşamaya bağlıdır.

İnceleme talebi, kısıtlamaya şu anda neden ihtiyaç duyulduğunu ele almalıdır. Duruşmalara katılım, mevcut koşullara uyum, doğrulanmış adres ve delillerdeki değişiklikler ilgili hususlar olabilir. Yabancı uyruklu olmak tek başına olguların bireysel olarak değerlendirilmesinin yerini almamalıdır.

Anayasa Mahkemesinin yayımlanmış karar özetleri, koruma tedbirlerinin geçici niteliğini ve kısıtlamalar devam ederken ilgili gerekçelere duyulan ihtiyacı vurgular. Özel hayat ve aile hayatı üzerindeki etki, somut olayın özellikleriyle değerlendirilmelidir. Bu, uzun süren her çıkış yasağının kendiliğinden hukuka aykırı olduğu anlamına gelmez.

07 / Kaldırma, Değiştirme veya Geçici Muafiyet

Çıkış Yasağının Değiştirilmesini Talep Etmek

110 ve 111. maddeler, adli kontrolün incelenmesi için başvuru yolları sağlar. Olgulara göre başvuruda tamamen kaldırma, farklı bir yükümlülük veya bir yükümlülükten geçici muafiyet istenebilir. Hangi kararın talep edildiği ve neden uygun olduğu açıkça belirtilmelidir.

111. madde uyarınca hâkim veya mahkeme, savcının görüşünü aldıktan sonra talebi değerlendirir; karar verilmesi için beş günlük süre öngörülür. Bu hüküm, yasağın beş gün içinde kaldırılacağına dair bir vaat veya sınır kayıtlarının bu sürede güncelleneceğine ilişkin teyit değildir.

Güvence bedeli veya başka bir yükümlülük, çıkış izninin otomatik bedeli değildir. Uygun yargı kararı gerekir ve dosyanın koşullarına göre değerlendirilmelidir.

Kaldırma talebi, itiraz ve geçici muafiyetin farklı sonuçlarını yabancılar için yurt dışı çıkış yasağı rehberimizde inceleyebilirsiniz.

08 / Süreler ve Başvurunun Etkisi

Çıkış Yasağı Kararına İtiraz Etmek

Adli kontrol kararlarına itiraz usulüyle karşı çıkılabilir. Özel bir kural uygulanmadıkça 268. madde uyarınca genel süre, kararın hukuken geçerli şekilde öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. Süre hesaplanmadan önce karar, tebligat kaydı ve uygulanabilecek geçiş hükümleri kontrol edilmelidir.

Genel yedi günlük süreden söz eden eski kaynaklar, değişen kanunu yansıtmayabilir. Alınmış bir karara ilişkin işlem yapmak için ilerideki uçuş tarihini beklemeyin. Tebligatı, zarfı, duruşma tutanağını veya elektronik tebligat bilgilerini inceleme için hazır bulundurun.

İtiraz, kararı veren makam aracılığıyla sunulur. Yetkili inceleme makamı, kararın türüne ve ilgili mahkemeye bağlıdır. Devam eden bir tedbirin yeniden değerlendirilmesi talebi ile belirli bir karara itiraz, bağlantılı ancak ayrı usullerdir.

İtiraz başvurusu kararın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. 269. madde, ilgili makamın durdurma kararı vermesine izin verir; ancak başvuran, belgeleri sunmanın çıkış izni sağladığını varsaymamalıdır. Hüküm doğuran bir karar koşulları değiştirmedikçe mevcut koşullara uymaya devam edin.

09 / Belirli Bir Talebin Desteklenmesi

Sağlık, İş ve Aile Nedenleriyle Seyahat

Acil seyahat ihtiyacı somut delillerle desteklenmelidir. Kişinin neden seyahat etmesi gerektiğini, önerilen tarihlerin neden önemli olduğunu ve başka bir düzenlemenin ihtiyacı neden karşılamayacağını açıklayın. Satın alınmış bilet tek başına mahkemenin çıkışa izin vermesi gerektiğini göstermez.

İlgili olduğunda dönüş planını, adresi ve gelecekteki duruşmalara ilişkin düzenlemeleri ekleyin. Kayıtlar doğru ve ceza dosyasıyla tutarlı olmalıdır. Yabancı belgeler için çeviri veya doğrulama gerekebilir. Kişisel güçlükler ilgili delil niteliğindedir; otomatik muafiyet sağlamaz.

10 / Devam Eden Kısıtlamalar

Çıkış Yasağı Ne Kadar Süre Devam Edebilir?

Her çıkış yasağına uygulanan tek bir süre yoktur. Güncel karar, işlemlerin türü ve kanuni kurallar birlikte değerlendirilmelidir. 110/A maddesi adli kontrol için azami süreler belirler; ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren ve girmeyen işler, uzatmalar, belirli suçlar ve çocuklar için farklı kurallar öngörür.

110. madde ayrıca adli kontrolün devam edip etmeyeceğinin en fazla dört aylık aralıklarla değerlendirilmesini gerektirir. Bu inceleme aralığı, kendiliğinden sona erme tarihi değildir. Kişi, yalnızca dört ay geçtiği için seyahate izin verildiğini varsaymamalıdır.

Yararlı bir kronoloji; ilk kararı, her devam kararını, koşullardaki değişiklikleri, başvuruları ve yanıtları listeler. Delillerin toplanması veya yargılamanın başka bir mahkemeye geçmesi gibi dosyadaki değişiklikleri de gösterir.

Yurt dışındaki iş veya aile hayatı etkileniyorsa gerçek etkiyi açıklayın ve destekleyici kayıtlar sunun. Kısıtlamanın zorluk yarattığına dair genel bir ifade, durumun ciddiyetini açıklamaya yetmeyebilir. Devam eden kısıtlamalar yalnızca ilk kararın metnine göre değil, amaçları ve güncel gerekçeleri bakımından incelenmelidir.

11 / Göç ve Bağlantılı İşlemler

İkamet, Pasaportlar ve Diğer Kısıtlamalar

Yargısal çıkış yasağı ikamet izni vermez veya mevcut izni uzatmaz. Türkiye'de kalmak zorunda olan yabancı uyruklu kişi, göç statüsünü ve yaklaşan süreleri ayrıca incelemelidir. Mahkeme kararının varlığı yapılacak açıklamada önem taşıyabilir; ancak otomatik kalış veya çalışma izni olarak görülmemelidir.

Aynı şekilde, kalış süresi ihlali cezasının ödenmesi yargısal çıkış yasağını kaldırmaz. Kalış süresi ihlali ve vize sorunları çıkışı ve sonraki girişi farklı biçimde etkileyebilir. Gerektiğinde hukuki danışmanlık her iki usulü de kapsamalıdır.

Pasaportun yenilenmesi veya ikinci vatandaşlığa sahip olmak, kişi hakkında verilmiş kararı ortadan kaldırmaz. Farklılıkların hukuka uygun biçimde açıklanabilmesi için ilgili tüm kimlik kayıtlarının bilgilerini avukatınıza verin. Ayrı bir iade davası veya sınır dışı etme işlemi kendine özgü başvurular gerektirebilir.

Çocuklar bakımından velayet, rıza ve seyahat belgesi soruları da ortaya çıkabilir. Bir yetişkinin ceza davasına ilişkin iznin, çocuğun seyahat edip edemeyeceğini belirlediği varsayılmamalıdır. Düzenleme yapmadan önce ayrı bir aile mahkemesi kararı olup olmadığını tespit edin.

12 / Güncelliğini Yitirmiş Varsayımlardan Kaçınmak

Ödenmemiş Borç Çıkış Yasağı Doğurur mu?

Sıradan bir ödenmemiş borç, tek başına 109. madde kapsamında yargısal çıkış yasağı değildir. Ödeme uyuşmazlığı, vergi tarhiyatı ve suç isnadı farklı konulardır. Ödemenin seyahat sorununu çözeceğine karar vermeden önce gerçek hukuki dayanak belirlenmelidir.

6183 sayılı Kanun'un 36/A maddesi kapsamındaki eski kamu borcuna dayalı yurt dışına çıkış kısıtlaması uygulaması artık yürürlükte değildir. Gelir İdaresi Başkanlığı rehberi, bu uygulamanın 2010 yılındaki anayasa değişikliğinin ardından sona erdiğini belirtir. Vergi dairesinin çıkış kısıtlamalarına ilişkin eski açıklamalar, güncel genel usul olarak sunulmamalıdır.

Bununla birlikte, paraya ilişkin bir uyuşmazlık ayrı bir ceza soruşturması, örneğin dolandırıcılık veya vergi suçu iddiası içerebilir. Bu durumda adli kontrol tedbiri ceza dosyası içinde değerlendirilmelidir. Ödeme veya anlaşma, tedbiri kendiliğinden kaldırmaz.

Kişisel bağlantılar aracılığıyla mahkeme kısıtlamasını kaldırmayı vaat eden birine ödeme yapmayın. Resmî ödemeler, kararlaştırılmış avukatlık ücretleri ve mahkemenin hükmettiği güvence bedeli açıkça belirlenmeli ve belgelendirilmelidir. Makbuz, gerekli yargı kararının yerine geçmez.

13 / Dosyanın Hazırlanması

Belgeler ve Avukatlık Ücretlerinin Kapsamı

İlgili kayıtların eksiksiz olması, sonraki adımın belirlenmesine yardımcı olur. Belge eksikse yerine varsayım koymak yerine bunu belirtin. Hassas sağlık veya aile bilgileri, başvurunun gerektirdiği bilgilerle sınırlı tutulmalıdır.

Ücretler dosyaya, aciliyete ve kararlaştırılan işlere bağlıdır. İlk inceleme, dilekçe hazırlama, duruşmalar ve sonraki başvurular farklı çalışmalar gerektirebilir. Çeviri, noter ve diğer gerekli giderler ayrıca açıklanmalıdır. Ne avukatlık ücreti ne de resmî ödeme lehe karar garantisi sağlar.

14 / İncelemeden Sonraki Takibe

Çıkış Yasağı Konusunda İzlenecek Adımlar

1. Belirleyin

   Kişiyi, kararı, makamı ve acil tarihleri tespit edin.

2. İnceleyin

   Dosyayı okuyun ve diğer kısıtlamaları ayrı ayrı belirleyin.

3. Hazırlayın

   Uygun talebi ve destekleyici delilleri seçin.

4. Başvurun

   Uygun usulle başvuruyu sunun ve yanıtı takip edin.

5. Takip Edin

   Sonucu, tebligatı ve devam eden koşulları inceleyin.

Süre, kayıtlara erişime, işlemlerin aşamasına ve makamın yanıtına bağlıdır. Acil talepte, aciliyet delillerle açıklanmalıdır. Böyle bir talep, aynı gün karar verilmesini veya belirli bir uçuşa yetişmeyi garanti etmez.

Başvuru reddedilirse sonraki adım gerekçelere, kullanılabilecek itiraz usulüne ve yeni olgulara bağlıdır. Kararı ele almadan aynı talebi tekrarlamak yararlı olmayabilir. Müvekkile sonuç ve işlem gerektiren süreler açıkça anlatılmalıdır.

15 / Seyahat Düzenlemeleri Öncesinde

Yeni Karardan Sonra Seyahat Koşullarının Kontrolü

Çıkış yasağını kaldıran veya değiştiren kararın tamamı okunmalıdır. Kimin kısıtlamasına ilişkin olduğunu, kaldırma veya muafiyetin kalıcı mı geçici mi olduğunu, izin verilen tarihleri ve koşulları kontrol edin. Diğer adli kontrol yükümlülükleri de değiştirilmedikçe devam eder.

Karar ile kararın ilgili makamlara bildirilmesi uygulamada ayrı adımlardır. Avukat gerekli yazışmaları ve tespit edilen uyumsuzlukları takip edebilir. Yolcunun elindeki karar kopyası, ilgili tüm kayıtların zaten güncellendiğinin kanıtı sayılmamalıdır.

Diğer dosyalardaki ayrı kısıtlamaları ve pasaportun geçerliliğini kontrol edin. Türkiye'den çıkış izni, varış ülkesine giriş veya daha sonra Türkiye'ye dönüş hakkı sağlamaz. Bu konuların ayrıca incelenmesi gerekir.

Geçici seyahate izin verildiğinde seyahat planını ve karara uyulduğunu gösteren delilleri saklayın. Tarihler değişirse veya beklenmedik bir olay karara uymayı engellerse gecikmeden hukuki görüş alın. Gayriresmî bir açıklamanın veya kullanılmamış biletin, mahkemenin izin verdiği süreyi uzattığını varsaymayın.

16 / Sık Sorulan Sorular

Türkiye'de Çıkış Yasakları Hakkında Sorular