Aile İkamet İzni: Şartlar, Süre ve Uzatma 2026 Rehberi

Aile ikamet izni şartları nelerdir?

Aile ikamet izni için destekleyicinin toplam geliri asgari ücretten, kişi başı geliri asgari ücretin üçte birinden az olmamalıdır. Bunun yanında aileye uygun konut, tüm aileyi kapsayan sağlık sigortası, adres kaydı ve son 5 yılda aile düzenine karşı suçlardan hüküm giymemiş olmak aranır. Destekleyici, ailenin Türkiye'deki dayanağı olan ve geçimini üstlenen kişidir; başvuran ise izin istenen eş veya çocuktur. İzin, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile düzenlenmiştir.

Başvurandan aile bağını belgelemesi ve destekleyiciyle birlikte yaşaması ya da yaşama niyetini ortaya koyması beklenir. Eş başvurularında eşlerin 18 yaşını doldurmuş olması ve evliliğin ikamet izni için yapılmamış olması da aranır. Yabancı destekleyicinin ayrıca kural olarak Türkiye'de en az 1 yıldır ikamet izniyle kalıyor olması gerekir.

Uygulamada aile ikamet izni "aile oturma izni" ya da "aile birleşimi" olarak da anılır. Bu yazı ikamet izninin kendisine ilişkindir; evlenme işlemlerinin kendisi ve ikamet izni reddine karşı dava usulü ayrı yazılarda açıklanır.

Aile ikamet izninde destekleyici kimdir ve kimler destekleyici olabilir?

Aile ikamet izninde destekleyici olabilecek kişiler Kanunda sayılmıştır: Türk vatandaşları, Mavi Kart sahipleri (doğumla Türk vatandaşı olup izinle vatandaşlıktan çıkanlar ve altsoyları), ikamet izinlerinden birine sahip yabancılar, mülteciler ve ikincil koruma statüsü sahipleri. Kısa dönem ikamet izni olan bir yabancı da, örneğin taşınmaz sahibi olduğu için izin almış biri de, kural olarak eşini ve çocuklarını aile ikamet iznine dayandırabilir. Geçerli çalışma izni de Kanuna göre ikamet izni sayılır.

Destekleyicinin statüsü yalnızca başvuruyu mümkün kılmaz, iznin süresini de belirler. Yabancı destekleyicinin kendi izni ne zaman bitiyorsa aile üyesinin izni de en geç o tarihte biter. Geçici koruma sahipleri ise destekleyiciler arasında sayılmaz.

Destekleyici türüne göre temel şartlar (6458 sayılı Kanun; Ekim 2026'da kontrol edildi)

Tablo yalnızca Kanundaki genel çerçeveyi gösterir; somut dosyada istenen belgeler başvuru türüne göre değişebilir.

Aile ikamet izninde 1 yıllık ikamet şartı her destekleyici için geçerli mi?

Hayır, 1 yıllık ikamet şartı çalışma izni sahiplerine, bilimsel araştırma amaçlı ikamet izni sahiplerine, Mavi Kart sahiplerine ve Türk vatandaşıyla evli yabancılara uygulanmaz (6458 sayılı Kanun m. 35/2). Diğer yabancı destekleyicilerin ise Türkiye'de en az 1 yıldır ikamet izniyle kalıyor olması gerekir. Türk vatandaşı destekleyici zaten ikamet izniyle kalmadığı için bu şart onun bakımından gündeme gelmez.

Aile ikamet izni kimlere verilir?

Aile ikamet izni 3 gruba verilebilir: destekleyicinin yabancı eşine, destekleyicinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğuna ve destekleyicinin veya eşinin bağımlı yabancı çocuğuna. Eşin önceki evliliğinden olan çocuğu da kapsamdadır; çünkü Kanun hem destekleyicinin kendi çocuğunu hem de eşinin çocuğunu sayar.

Ergin olmayan çocuk, Türk hukukunda kural olarak 18 yaşını doldurmamış çocuktur. Bağımlı çocuk ise 18 yaşını geçmiş olsa da bakıma muhtaç olan çocuğu ifade eder; bağımlılık her dosyada somut durum üzerinden değerlendirilir. Vatandaşı olduğu ülkenin hukukuna göre birden fazla eşle evli olan destekleyicinin eşlerinden yalnızca birine aile ikamet izni verilir; diğer eşlerden olan çocuklara ise verilebilir.

Anne, baba veya kardeş aile ikamet izniyle Türkiye'ye gelebilir mi?

Hayır, anne, baba, kardeş ve diğer yakınlar aile ikamet izni kapsamında değildir. Kanun bu izni yalnızca eşe ve çocuklara tanır; bir Türk vatandaşının yabancı annesi de bu yolla ikamet izni alamaz. Ebeveynler için uygun yol, durumlarına göre kısa dönem ikamet izni veya istisnai hâllerde insani ikamet izni olabilir. Yanlış izin türüyle yapılan başvurunun şartlar yönünden reddedilebileceği dikkate alınmalıdır.

Aile ikamet izninde destekleyicinin gelir şartı nasıl hesaplanır?

İki ölçüt birlikte uygulanır ve aile büyüdükçe gerekli gelir de artar. Ekim 2026 itibarıyla aylık net asgari ücret 28.075,50 TL'dir. Bu tutar 3 kişiye kadar olan ailelerde alt sınırdır; 4 kişilik ailede kişi başı ölçüt devreye girer ve gerekli toplam gelir yaklaşık 37.434 TL'ye, 5 kişilik ailede yaklaşık 46.793 TL'ye çıkar. Başvuru hangi tarihte yapılıyorsa o tarihte geçerli asgari ücret esas alınır.

Gelirin belgelenmesi destekleyiciye göre değişir. Göç İdaresi Başkanlığının belge listesine göre Türk vatandaşı destekleyicide yazılı gelir beyanı yeterli kabul edilir. Yabancı destekleyiciden ise imzalı veya kaşeli bir gelir belgesinin aslı istenir. Gelirin düzenli olması da önemlidir; tek seferlik bir para girişi, aylık ve süreklilik taşıyan bir gelir gibi değerlendirilmeyebilir.

Aile ikamet izninde barınma, sağlık sigortası, adres ve adli sicil şartları

Aile ikamet izninde destekleyiciden aile nüfusuna uygun bir konut, tüm aile fertlerini kapsayan sağlık sigortası, adres kayıt sisteminde kayıt ve son 5 yılda aile düzenine karşı suçlardan hüküm giymediğini gösteren adli sicil kaydı istenir. Bu şartlar, ailenin Türkiye'deki hayatının sürdürülebilir olup olmadığını ölçer.

Konut ve sigorta, ailenin güvenli bir ortamda yaşayabileceğini ve sağlık giderlerinin karşılanacağını gösterir. Adres kaydı idarenin aileye ulaşmasını sağlarken, adli sicil şartı aile içinde korunması gereken kişileri gözetir.

Sağlık sigortası yalnızca özel poliçeyle gösterilmek zorunda değildir. Göç İdaresi Başkanlığının belge listesi Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan provizyon belgesini, genel sağlık sigortası başvurusunu gösteren belgeyi ve özel sağlık sigortası poliçesini ayrı ayrı yeterli sayar. Kanun çocuklar veya yaşlı aile üyeleri için bir istisna öngörmez; sigortanın tüm aile bireylerini ve istenen izin süresinin tamamını kapsaması gerekir; bu nedenle kapsam ve bitiş tarihi başvurudan önce kontrol edilmelidir.

Aile ikamet izni başvurusunda başvurandan hangi şartlar aranır?

Aile ikamet izni isteyen eşten veya çocuktan aile bağını belgelemesi, destekleyiciyle birlikte yaşadığını ya da yaşama niyetini ortaya koyması ve Türkiye'ye girişine engel bir durumun bulunmaması istenir. Eş başvurularında 2 şart daha vardır: eşlerin her birinin 18 yaşını doldurmuş olması ve evliliğin aile ikamet izni almak amacıyla yapılmamış olması.

Birlikte yaşama şartı, aile ikamet izninin özüdür. İzin, kâğıt üzerindeki bir ilişkiyi değil, fiilen sürdürülen veya sürdürülmesi planlanan bir aile hayatını korur. Eşlerin ayrı şehirlerde yaşaması, açıklanmamış bir ayrılık ya da tutarsız adres bilgileri değerlendirmede olumsuz etki doğurabilir. Başvuranın geçmişteki vize ihlali veya hakkındaki bir kayıt da başvurudan önce ayrıca incelenmelidir.

Türk vatandaşıyla evlilik aile ikamet iznini kendiliğinden sağlar mı?

Hayır, Türk vatandaşıyla evlenmek aile ikamet iznini kendiliğinden sağlamaz. Evlilik aile bağını kurar; ancak izin için ayrı bir başvuru yapılması ve destekleyiciye ilişkin şartların karşılanması gerekir. Nikâh kıyılmış olması Türkiye'de kalış hakkını uzatmaz; başvuru yasal kalış süresi dolduktan sonra yapılırsa vize ihlali ayrı bir sorun olarak ortaya çıkabilir. Hakkında geçerli bir sınır dışı etme kararı veya Türkiye'ye giriş yasağı bulunan yabancıya da aile ikamet izni verilmez; evlilik bu kararları ortadan kaldırmaz.

Çocuk için aile ikamet izni başvurusunda neye dikkat edilir?

Çocuk için yapılan aile ikamet izni başvurusunda, Türkiye dışında ortak velayeti bulunan anne veya babanın muvafakati aranır. Bu şart, çocuğun diğer ebeveyninin bilgisi ve onayı dışında başka bir ülkeye yerleştirilmesini önlemeyi amaçlar.

Boşanmış ebeveynlerde velayetin kime ait olduğu belirleyici hâle gelir. Velayet yalnızca Türkiye'deki ebeveyne verilmişse, bunu gösteren mahkeme kararı muvafakatin yerini tutabilir. Diğer ebeveyn vefat etmişse bu durum resmî kayıtla gösterilir. Velayet konusunda bir uyuşmazlık varsa, ikamet başvurusundan önce aile hukuku yönünden değerlendirme yapılması gerekebilir.

Türkiye'de ikamet izni bulunan anne veya babanın Türkiye'de doğan çocuğu için başvuru Türkiye'den yapılabilir. Bu istisna, yeni doğan bir çocuk için ailenin ülke dışına çıkmak zorunda kalmamasını sağlar.

Aile ikamet izni kaç yıl için verilir?

Aile ikamet izni her defasında en fazla 3 yıl için verilir; ancak yabancı destekleyicinin kendi ikamet izni süresini aşamaz. Kanunun ifadesiyle izin "her defasında üç yılı aşmayacak şekilde" düzenlenir.

Bu üst sınır, 13 Ağustos 2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle 2 yıldan 3 yıla çıkarılmıştır; bazı eski kaynaklarda yer alan 2 yıllık sınır artık geçerli değildir. 3 yıl bir üst sınırdır; her başvuruya bu sürenin verileceği anlamına gelmez.

Sürenin belirlenmesinde pasaport da önem taşır. Başvuranın pasaportu, talep ettiği izin süresinden en az 60 gün daha uzun geçerli olmalıdır; pasaportu yakında sona erecek bir aile üyesine istenen sürenin tamamı verilmeyebilir. Verilen ikamet izni 6 ay içinde kullanılmaya başlanmazsa geçerliliğini kaybeder.

Aile ikamet izni başvurusu ve uzatması nasıl yapılır?

Aile ikamet izni başvurusu Türkiye'de e-İkamet sistemi üzerinden yapılır; uzatma başvurusu ise her durumda izin bitmeden yapılmalıdır.

Aile ikamet izni başvurusu nereye yapılır?

Türkiye'de yasal olarak bulunan yabancıların aile ikamet izni başvuruları uygulamada Göç İdaresi Başkanlığının e-İkamet sistemi üzerinden il göç idaresi müdürlüklerine yapılmaktadır. Kanunda ise ikamet izni başvurusunun kural olarak yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluklarına yapılacağı düzenlenir. Türkiye içinden başvurulacaksa başvurunun yasal kalış süresi dolmadan yapılması gerekir; süresi geçmiş bir kalışın ardından yapılan başvuru vize ihlalini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Aile ikamet izni için hangi harç ve ücretler ödenir?

Aile ikamet izni başvurusunda ikamet izni harcı ve kart (belge) bedeli ödenir; harç tutarı izin süresine ve yabancının vatandaşı olduğu ülkeye göre değişebilir. Göç İdaresi Başkanlığının belge listesine göre ikamet izni harcından muaf ülkelerin vatandaşları yalnızca belge bedelini öder. Türkiye'ye vize muafiyetiyle gelip ilk kez başvuranlardan ve yasal kalış süresini ihlal edenlerden ayrıca tek giriş vize harcı istenir. Güncel tutar, başvuru sırasında e-İkamet sisteminde gösterilir.

Aile ikamet izni uzatma başvurusu ne zaman yapılır?

Aile ikamet izninin uzatılması için başvuru, iznin bitmesine 60 gün kala yapılabilir ve her durumda iznin süresi dolmadan yapılmalıdır. Süresinde başvuran yabancıya verilen belgeyle, karar verilinceye kadar Türkiye'de kalınabilir. Uzatma ilk başvurunun tekrarı değildir; gelirdeki azalma, sigortanın sona ermesi veya ailenin fiilen ayrı yaşaması sorun yaratabilir. Yabancı destekleyicinin kendi izni de uzatılacaksa, iki başvurunun birlikte planlanması aile üyesinin izin süresini korur.

Aile ikamet izniyle çalışılabilir mi, çocuklar okula gidebilir mi?

Aile ikamet izni tek başına çalışma hakkı vermez; yabancı eşin Türkiye'de çalışabilmesi için ayrıca çalışma izni alınması gerekir. Buna karşılık izin, çocuklara 18 yaşına kadar ilk ve ortaöğretim kurumlarında eğitim hakkı sağlar.

Aile ikamet izni bulunan bir çocuk, ilk ve ortaöğretimde okumak için ayrıca öğrenci ikamet izni almak zorunda değildir. Bu, okul kaydı ile ikamet izninin ayrı ayrı yönetilmesi yükünü ortadan kaldırır.

Aile ikamet izni bir işverende çalışma veya bağımsız iş yapma hakkı sağlamaz; bu nedenle çalışmaya başlamadan önce uygun çalışma izni alınmalıdır. Çalışma izni alındığında bu izin Kanuna göre ikamet izni de sayılır.

Aile ikamet izninde anlaşmalı evlilik şüphesi nasıl araştırılır?

Aile ikamet izni verilmeden veya uzatılmadan önce makul bir şüphe varsa, evliliğin yalnızca ikamet izni almak amacıyla yapılıp yapılmadığını valilik araştırır. Anlaşmalı evlilik tespit edilirse izin verilmez, verilmişse iptal edilir; denetim izin verildikten sonra da yapılabilir (6458 sayılı Kanun m. 37).

Boşanma, destekleyicinin ölümü veya 18 yaş: aile ikamet izninden kısa dönem ikamete geçiş

Boşanma aile ikamet izninin dayanağını ortadan kaldırır; ancak Türk vatandaşıyla evli olan yabancı eşe, en az 3 yıl aile ikamet izniyle kalmışsa kısa dönem ikamet izni verilebilir. Destekleyicinin ölümünde süre şartı aranmaz; 18 yaşını dolduran çocuk da en az 3 yıllık kalış sonunda talep ederek geçiş yapabilir.

Aile ikamet izninden kısa dönem ikamet iznine geçiş (6458 sayılı Kanun m. 34; Ekim 2026'da kontrol edildi)

Kanunun dili "verilebilir" biçimindedir; bu bir takdir alanıdır, otomatik bir hak değildir. Üç durumda da geçiş kendiliğinden gerçekleşmez, Türkiye içinden ayrıca başvuru yapılması gerekir. Destekleyici yabancı ise ya da 3 yıllık süre dolmamışsa, boşanan eşin Türkiye'de kalması için çalışma izni gibi başka bir ikamet dayanağı bulunmalıdır. Bu değerlendirme boşanma kararı kesinleşmeden önce yapılmalıdır.

Aile ikamet izni hangi hâllerde reddedilir veya iptal edilir?

Aile ikamet izni; destekleyiciye veya başvurana ilişkin şartların karşılanmaması ya da sonradan ortadan kalkması, hakkında geçerli bir sınır dışı etme kararı veya giriş yasağı bulunması ve iznin veriliş amacı dışında kullanılması hâllerinde verilmez. Bu durumlarda verilmiş izin iptal edilir, süresi biten izin uzatılmaz (6458 sayılı Kanun m. 36/1).

Şartların ortadan kalkması, en geniş uygulama alanı olan sebeptir. Destekleyicinin gelirini kaybetmesi, eşlerin ayrı yaşamaya başlaması veya yabancı destekleyicinin kendi izninin sona ermesi bu kapsamda değerlendirilir. Aile ikamet izni şartları ortadan kalkan kişiye kısa dönem ikamet izni de verilmezse, aile ikamet izni uzatılmaz veya iptal edilir.

İkamet izninin yurt dışında geçirilen süre nedeniyle iptal edilmesine ilişkin usul, Kanunun yetki verdiği yönetmelikte düzenlenir. Uzun süre Türkiye dışında kalması gereken aile üyeleri, bu kuralın kendi izinlerine etkisini önceden kontrol etmelidir.

Aile ikamet izni reddine veya iptaline karşı hangi yollar vardır?

Aile ikamet izninin reddi, uzatılmaması veya iptali kararına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Özel bir süre öngörülmemişse dava açma süresi, kararın yazılı bildirimini izleyen günden itibaren 60 gündür (2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 7).

Türk vatandaşı eşi veya çocuğu bulunan bir yabancı hakkındaki ret kararı, aile hayatına saygı hakkı yönünden de değerlendirilir. Anayasa Mahkemesi 7 Mart 2024 tarihli kararında (B. 2020/6545), korunan aile birlikteliğinin gerçek ve fiilî bir yakınlığa dayanması, ikamet izni veya vatandaşlık kazanmak için kurulmamış olması gerektiğini belirtmiştir.

İkamet izni reddine karşı dava açılması kendiliğinden Türkiye'de kalma hakkı sağlamaz. Ret işlemiyle birlikte ayrıca bir sınır dışı etme kararı verilmişse, bu karara karşı dava süresi tebliğden itibaren 7 gündür; bu süre içinde ve dava sürerken yabancı, rızası olmadıkça sınır dışı edilmez. Kanun yolu da daralmıştır: 16 Temmuz 2026 tarihli 7589 sayılı Kanunla (Resmî Gazete: 31 Temmuz 2026), 6458 sayılı Kanundan doğan davalarda bölge idare mahkemesinin istinaf üzerine verdiği kararlar, ilk derece kararını kaldırıp yeniden karar verse bile Danıştayda temyiz edilemez.

Aile ikamet izni vatandaşlığa ve uzun dönem ikamete nasıl etki eder?

Aile ikamet izniyle geçen süre, uzun dönem ikamet izni için aranan kesintisiz en az 8 yıllık ikamet süresine sayılır; çünkü aile ikamet izni de bir ikamet izni türüdür. Türk vatandaşlığı ise ikamet süresine değil, evliliğin kendisine ve süresine bağlı ayrı bir yoldur.

Türk vatandaşıyla en az 3 yıldır evli olan ve evliliği devam eden yabancı, Türk vatandaşlığı için başvurabilir. Bu başvuruda aile birliği içinde yaşama, evlilik birliğiyle bağdaşmayan bir faaliyette bulunmama ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bulunmaması şartları aranır. Evlilik doğrudan vatandaşlık kazandırmaz; başvurunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu iki yol birbirinden bağımsız olsa da aynı olgulara dayanır. Aile ikamet izni dosyasındaki birlikte yaşama kayıtları, vatandaşlık başvurusunda aile birliğinin değerlendirilmesinde de önem taşıyabilir. Anlaşmalı evlilikle alınıp iptal edilen izin süreleri ise ikamet sürelerinin hesabında dikkate alınmaz.

Aile ikamet izni için gerekli belgeler nelerdir?

Aile ikamet izni için aile bağını, destekleyicinin statüsünü ve destekleyicinin şartlarını gösteren 3 grup belge gerekir. Belirleyici olan belge sayısı değil, belgelerin birbirini doğrulamasıdır; eş başvurularında evlilik kaydı, çocuk başvurularında velayet ve muvafakat belgeleri öne çıkar.

• Aile bağına ilişkin: evlilik kaydı, doğum kaydı, velayet kararı, muvafakatname,
• Destekleyicinin statüsüne ilişkin: kimlik, ikamet izni veya çalışma izni, adres kaydı,
• Destekleyicinin şartlarına ilişkin: gelir belgesi veya Türk vatandaşı için yazılı gelir beyanı, sağlık sigortası, adli sicil kaydı, kalınacak yeri gösteren tapu veya noter onaylı kira sözleşmesi.

Yurt dışında düzenlenen aile kayıtları, düzenlendiği ülkeye göre apostil veya konsolosluk onayı ile noter onaylı Türkçe tercüme gerektirir. İsimlerin farklı alfabelerde farklı yazılması veya eski bir evlilik kaydı, dosyanın tamamını şüpheli gösterebilir. Bu belgelerin hepsi her dosyada gerekmez; kesin liste başvuru türüne göre e-İkamet sisteminde belirlenir.

Sonuç: Aile ikamet izninde belirleyici olan destekleyicinin durumudur

Aile ikamet izni, yabancı eşe ve çocuklara verilen ama dayanağı her zaman destekleyici olan bir izindir. Benzer evliliklerle başvuran iki aileden biri izin alırken diğeri ret alabilir; çünkü sonucu destekleyicinin geliri, sigortası, kalan izin süresi ve ailenin gerçekten birlikte yaşayıp yaşamadığı belirler. Bu yüzden başvurudan önce destekleyicinin durumu, yabancının yasal kalış süresi ve belgelerin tutarlılığı birlikte kontrol edilmelidir.