İçeriğe geç

Türkiye'de Avukat Seçimi: Baro Kaydı, Ücret Sözleşmesi ve Vekâletname

Avukat, müvekkiline yazılı sözleşmeyi gösteriyor; müvekkil kalemle imzaya hazırlanıyor.

Türkiye'de avukat seçerken önce baro kaydı sorgulanır; sonra hukuk alanı, dil, yazılı ücret sözleşmesi ve vekâletname kontrol edilir. Mahkemede temsil ve hukuki görüş vermek yalnızca baroya kayıtlı avukatlara aittir (1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 35). Legal Istanbul'da yabancıların dosyalarını, İstanbul Barosu'na 85470 sicil numarasıyla kayıtlı Av. Barış Dumlupınar doğrudan takip eder.

Türkiye'de kimler avukatlık yapabilir?

Türkiye'de avukatlık yapabilmek için bir baronun levhasına kayıtlı olmak gerekir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu, mahkemede dava açmayı ve savunmayı, hukuki görüş vermeyi ve bu işlerin evrakını hazırlamayı yalnızca baroda yazılı avukatlara bırakır. Baro levhasında yazılı olmayan kişi "avukat" unvanını da kullanamaz.

Avukatlığa kabul için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, hukuk fakültesini bitirmek ve avukatlık stajını tamamlamak gerekir. Bu yüzden yabancı uyruklu bir hukukçu, kendi ülkesinde avukat olsa bile Türk mahkemesinde sizi temsil edemez. Stajyer avukat da henüz baro levhasında yazılı değildir ve işi kendi adına üstlenemez.

Bu kural yabancı okur için önemlidir. Türkiye'de kendini "hukuk danışmanı", "legal consultant" veya "göç danışmanı" olarak tanıtan kişiler, baroya kayıtlı değilse dava açamaz ve hukuki görüş veremez. Bir baroya kayıtlı avukat ise sürekli olmamak şartıyla Türkiye'nin her yerinde avukatlık yapabilir; İstanbul Barosu'na kayıtlı bir avukat Antalya veya İzmir'deki bir dosyayı da takip edebilir.

Türkiye'de avukatın baro kaydı nasıl sorgulanır?

Avukatın baro kaydı, Türkiye Barolar Birliği'nin "Avukat Arama" sayfasında veya avukatın kayıtlı olduğu baronun levha sayfasında ad, soyad ya da sicil numarasıyla sorgulanır. Sorgulama ücretsizdir ve Türk kimlik numarası gerektirmez.

Sorgulama için avukattan üç bilgi istenir: tam adı ve soyadı, kayıtlı olduğu baro ve baro sicil numarası. Bu bilgileri vermekten kaçınan bir kişiyle çalışmaya başlamamak gerekir. Sicil numarası avukatın kimliğidir; sormak olağandır ve gerçek bir avukat bunu rahatsızlık saymaz.

Bir örnekle gösterelim. İstanbul Barosu levha sayfasında sicil numarası alanına 85470 yazıldığında Av. Barış Dumlupınar'ın kaydı görünür. Aynı kontrolü Türkiye Barolar Birliği Avukat Arama sayfasında ad ve soyadla da yapabilirsiniz. Legal Istanbul ile görüşmeden önce bu kontrolü kendiniz yapmanızı öneririz.

Baro sorgulamasında sonuç çıkmazsa ne yapılmalı?

Sonuç çıkmaması her zaman sahte avukat anlamına gelmez. Türkçe karakterler (ı, ş, ğ, ü, ö, ç) farklı yazıldığında arama sonuç vermeyebilir; bu durumda ad farklı yazımlarla veya sicil numarasıyla yeniden aranır. Yine sonuç çıkmazsa, avukatın kayıtlı olduğunu söylediği baro, kendi resmî internet sitesindeki telefon numarasından aranır. Kişinin size verdiği telefon numarası bu kontrol için kullanılmaz.

Kayıt bulunduğunda da bir kontrol daha yapılır: levhadaki ad ile sizinle yazışmada, sözleşmede ve vekâletnamede görünen ad aynı olmalıdır. Gerçek bir avukatın adını ve sicil numarasını kullanan, ama farklı bir telefon veya mesajlaşma hesabıyla iletişim kuran kişiler vardır. Bu yüzden iletişim, levhada veya baronun sitesinde görünen büro bilgileri üzerinden teyit edilir. Kayıt doğrulanmadan ücret ödenmez ve vekâletname verilmez.

Yabancı hukuk büroları ve danışmanlık şirketleri Türkiye'de ne yapabilir?

Yabancı avukatlık ortaklıkları Türkiye'de yalnızca yabancı hukuk ve milletlerarası hukuk konularında danışmanlık verebilir. Türk hukukuna ilişkin dava, icra takibi, tapu veya göç idaresi işlemi bu ortaklıkların yetkisi dışındadır. Bu sınırlama, böyle bir ortaklıkta çalışan Türk vatandaşı avukatları da kapsar.

Yabancı okur bu ayrımı çoğu zaman bilmez. Kendi ülkesinde tanınan uluslararası bir büroya başvurur ve dosyanın Türkiye'de kimin adına yürüyeceğini sormaz. Sonuçta dosya, yerel bir avukata devredilir ve okur bu avukatı hiç görmeden ücret öder. Bu yüzden ilk soru şudur: Türk mahkemesinde veya Türk idaresi önünde dosyayı kim imzalayacak?

Aynı soru "hukuk danışmanlığı" adıyla kurulmuş ticari şirketler için de geçerlidir. Türkiye'de avukatlar tek başına, aynı büroda birlikte veya baronun siciline kayıtlı bir avukatlık ortaklığı içinde çalışır. Ticari bir danışmanlık şirketi bu yapılardan biri değildir ve sizi temsil edemez.

Legal Istanbul bir aracı veya danışmanlık şirketi değil, Türk hukukunda doğrudan çalışan bir avukatlık bürosudur. Dosyanızı takip eden avukatı ilk günden adıyla ve sicil numarasıyla bilirsiniz: Av. Barış Dumlupınar, İstanbul Barosu, sicil no. 85470. Sizinle avukat arasında aracı yoktur.

Türkiye'de avukat seçerken hangi ölçütlere bakılır?

Baro kaydı yalnızca başlangıçtır; kayıt, avukatın sizin dosyanız için doğru kişi olduğunu göstermez. Seçimde dört ölçüt belirleyicidir: hukuk alanı, iletişim dili, dosyayı fiilen kimin yürüteceği ve bilgilendirmenin nasıl yapılacağı.

Hukuk alanı. İkamet izni reddi, giriş yasağı, tapu devri, boşanma ve şirket kuruluşu birbirinden farklı mevzuata ve farklı kurumlara bağlıdır. Avukata benzer dosyalarda nasıl çalıştığı ve dosyanızda ilk neye bakacağı sorulur.

Dil. Dava dilekçeleri ve duruşmalar Türkçedir. Sizinle yazışma ise sizin dilinizde yapılabilir. Önemli olan, kararların ve risklerin size anladığınız dilde açıklanmasıdır.

Dosyayı kim yürütecek? Avukat, vekâletnamede yetki varsa başka bir avukata da vekâlet verebilir (tevkil); bu durumda da size karşı sorumluluğu devam eder. Görüştüğünüz kişinin dosyayı gerçekten takip edip etmeyeceği işe başlamadan sorulur.

Bilgilendirme. Gelişmelerin ne sıklıkla ve hangi yolla bildirileceği konuşulur.

Legal Istanbul bu dört ölçüte açık cevap verir. Büro, yabancıların Türkiye'deki hukuki süreçlerinde çalışır: ikamet, çalışma izni ve vatandaşlık başvuruları, giriş yasağı ve deport kararları, gayrimenkul alımı ve tapu kontrolü, şirket kuruluşu, aile ve miras dosyaları ile ceza soruşturmaları. Müvekkillerle Türkçe, İngilizce, Farsça, Arapça, Rusça ve Çince doğrudan iletişim kurulur. Müvekkil, işi kimin yürüttüğünü ve neyin kararlaştırıldığını başından bilir.

Türkiye'de ilk görüşmede avukata hangi sorular sorulmalı?

İlk görüşme, avukatı değerlendirmek için önemli bir fırsattır. Aşağıdaki sorular, kısa bir görüşmede bile avukatın dosyanıza nasıl yaklaştığını gösterir.

SoruCevaptan ne anlaşılır
Hangi baroya kayıtlısınız, sicil numaranız nedir?Avukatlık yetkisi ve kayıt kontrolü
Dosyamda ilk incelenecek belge veya kayıt hangisi?Avukatın konuya hâkimiyeti
Dosyamın en zayıf noktası nedir?Gerçekçi ve dürüst değerlendirme
Kaçırılmaması gereken bir süre var mı?Acil adımların tespiti
Dosyayı kim takip edecek, kiminle yazışacağım?İletişim ve sorumluluk
Ücret neyi kapsıyor, masraflar ayrı mı?Ücretin açıklığı
Vekâletnamede hangi yetkiler olacak?Yetkinin sınırı

Bu soruların hiçbirinde "kesin kazanırız" cevabı aranmaz. Dosyanın zayıf noktasını açıkça söyleyen avukat, çoğu zaman en güvenilir olanıdır. Süre sorusu ise yabancı okur için kritiktir: sınır dışı etme, ikamet reddi veya giriş yasağı kararlarında dava açma süresi kısadır ve bu süre çoğu zaman tebliğ tarihinden başlar.

Legal Istanbul'da ilk ön görüşme ücretsizdir. Bu görüşmede yukarıdaki soruları doğrudan Av. Barış Dumlupınar'a sorabilirsiniz; elinizdeki karar veya belgeler üzerinden önce neyin incelenmesi gerektiği, kaçırılmaması gereken bir süre olup olmadığı ve işin kapsamı açıkça söylenir. Görüşme için WhatsApp, Telegram, WeChat veya e-posta ile ulaşabilirsiniz; yurt dışındaysanız görüşme çevrim içi yapılır.

Türkiye'de avukatlık ücreti ve yazılı sözleşme nasıl olmalı?

Avukatlık ücreti işe başlamadan yazılı bir avukatlık sözleşmesiyle belirlenmelidir. Sözleşme, avukatın hangi işi yapacağını ve karşılığında ne ödeneceğini açıkça göstermelidir. Avukatlık Kanunu üç temel kural koyar:

  • Ücret, o yılın Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında kararlaştırılamaz.
  • Ücret, dava değerinin bir yüzdesi olarak belirlenecekse bu oran yüzde 25'i aşamaz.
  • Yasaya aykırı olmayan şarta bağlı ücret, ör. bir kısmın sonuca göre ödenmesi, geçerlidir.

Her ödeme için avukattan serbest meslek makbuzu alınır. Vergi Usul Kanunu, makbuz düzenlemeyi avukata, makbuzu istemeyi ve almayı müvekkile zorunlu tutar. Makbuz, ileride bir uyuşmazlık çıkarsa ödemenin en güçlü kanıtıdır.

Dava sonunda mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekâlet ücreti kanuna göre avukata aittir. Farklı bir paylaşım isteniyorsa bu, sözleşmede açıkça yazılmalıdır.

Yazılı sözleşme yoksa avukatlık ücreti nasıl belirlenir?

Yazılı sözleşme yoksa, değeri parayla ölçülebilen işlerde ücret, kazanılan kısmın yüzde 10'u ile yüzde 20'si arasında belirlenir. Değeri parayla ölçülemeyen işlerde tarife uygulanır.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 13.03.2023 tarihli kararında (E. 2022/8432, K. 2023/563) anlatılan dosya bunun örneğidir. Avukat, müvekkili adına tahsil ettiği paradan kendi ücretini düşmüştü; taraflar arasında yazılı ücret sözleşmesi yoktu. İlk derece mahkemesi ücreti tarifeye göre hesapladı. Aynı dosyada Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2014'te bu hesabı bozmuştu; 3. Hukuk Dairesinin 2023 kararı bu bozma gerekçesini aktarır: yazılı sözleşme yoksa avukat, kazanılan kısmın yüzde 10–20'si oranında ücret isteyebilir. Yazılı sözleşme, müvekkili de avukatı da bu tartışmadan korur.

Legal Istanbul'da ücret ve işin kapsamı işe başlamadan yazılı olarak belirlenir. Ücret tarifeye uygundur; neyin ücrete dahil olduğu ve hangi masrafların ayrıca ödeneceği sözleşmede açıkça yer alır.

Yurt dışından Türk avukata vekâletname verirken nelere dikkat edilir?

Avukata verilen vekâletname, avukatın sizin adınıza hangi işleri yapabileceğini belirler; bu yüzden yalnızca dosyanın gerektirdiği yetkileri içermelidir. Avukatlara verilen vekâletnamenin biçimi Türkiye için tek tiptir ve Türkiye Barolar Birliği ile Türkiye Noterler Birliği tarafından hazırlanır.

Yurt dışındaki okur vekâletnameyi Türk konsolosluğunda ya da bulunduğu ülkenin noterinde verebilir; noter yolunda ülkeye göre apostil veya konsolosluk onayı ile Türkçe tercüme gerekir. Hangi yolun daha uygun olduğu ülkeye ve işe göre değişir; ayrıntılar yurt dışından Türkiye'ye vekâletname rehberimizde anlatılmıştır.

Vekâletname imzalanmadan önce üç nokta kontrol edilir. Birincisi, vekâletnamede tapuda satış, para tahsil etme veya sulh olma gibi özel yetkilerin gerçekten gerekip gerekmediğidir. İkincisi, başka avukata devretme (tevkil) yetkisi verilip verilmediğidir. Üçüncüsü, vekâletnamenin hangi işler için ve hangi avukata verildiğidir.

Vekâletname, vekâlet veren tarafından her zaman geri alınabilir. Ancak uygun olmayan bir zamanda yapılan geri alma, karşı tarafın zararını gidermeyi gerektirebilir.

Legal Istanbul, yurt dışında bulunan müvekkillerle vekâletname üzerinden çalışır. Vekâletnamede hangi yetkilerin yer alacağı imzadan önce müvekkile tek tek açıklanır; dosyanın gerektirmediği yetki istenmez.

Türkiye'de avukat seçerken hangi uyarı işaretlerine dikkat edilmeli?

Aşağıdaki işaretlerden biri görülürse, ödeme yapmadan ve vekâletname vermeden önce durmak gerekir.

Uyarı işaretiNeden önemli
Kazanma veya sonuç garantisiHiçbir avukat mahkeme kararını garanti edemez
Sicil numarası vermemekAvukatlık yetkisi doğrulanamaz
Yazılı sözleşmeden kaçınmakÜcret ve kapsam belirsiz kalır
Ödemeyi şahsi veya ilgisiz bir hesaba istemekÖdeme avukata ulaşmayabilir
Makbuz vermemekÖdemenin kanıtı kalmaz
Pasaport aslını veya boş imzalı kâğıt istemekBelgeniz kötüye kullanılabilir
Hâkim veya memurla "tanıdık" olduğunu söylemekHukuka aykırı bir vaat
Aracıya ücret ödeyerek iş alan avukatAracı ve avukat için suçtur

Son madde özellikle önemlidir. Emlakçı, tercüman veya danışman gibi bir aracıya ücret karşılığı iş getirtmek suçtur. Avukatlık Kanunu, bu aracıyı ve aracı kullanan avukatı altı aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırır. Size "avukatımız var" diyen bir aracının ücret talebi bu yüzden dikkatle değerlendirilmelidir.

Legal Istanbul'a aracı üzerinden değil, doğrudan ulaşılır.

Türkiye'de avukatla sorun yaşanırsa ne yapılabilir?

Avukatın meslek kurallarına aykırı davrandığını düşünüyorsanız, avukatın kayıtlı olduğu baroya yazılı şikâyette bulunabilirsiniz. Baro disiplin yoluyla avukata uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma veya meslekten çıkarma cezası verebilir. Tarifenin altında veya kanuni sınırın üzerinde ücret almak, müvekkile dosya hakkında bilgi vermemek ve özen eksikliğiyle hak kaybına yol açmak kınama cezası gerektiren hâller arasındadır.

Avukatı değiştirmek de mümkündür. Vekâlet veren, vekâlet ilişkisini her zaman tek taraflı sona erdirebilir. Ancak avukat kusuru veya ihmali olmadan azledilirse, kanuna göre ücretin tamamını isteyebilir; avukat kusur veya ihmal nedeniyle azledilmişse ücret ödenmez. Bu yüzden azilden önce sözleşme ve dosyanın durumu değerlendirilmelidir.

Yeni avukat da dosyayı kabul etmeden önce eski avukata bilgi vermekle yükümlüdür. Disiplin şikâyeti ödenmiş parayı geri getirmez; ücret iadesi için ayrıca hukuki yol gerekir.

Sonuç

Türkiye'de doğru avukatı seçmek, bir isim bulmaktan çok birkaç kontrolü sırayla yapmaktır. Önce baro kaydı sorgulanır. Ardından avukatın sizin dosyanızın alanında çalışıp çalışmadığı, sizinle hangi dilde konuşacağı ve dosyayı kimin yürüteceği netleşir. Ücret yazılı sözleşmeyle, ödeme makbuzla, yetki ise sınırlı bir vekâletnameyle güvenceye alınır. Bu adımlar, yabancı bir ülkede hukuki işini yürüten kişinin en sık yaşadığı sorunları baştan önler.

Kontrollerin hiçbiri uzun sürmez. Baro sorgulaması birkaç dakikadır; sözleşme ve vekâletname ise zaten imzalanacak belgelerdir. Bu belgeleri imzalamadan önce okumak ve anlamadığınız her maddeyi sormak, sonradan çıkabilecek ücret ve yetki tartışmalarının çoğunu ortadan kaldırır. Legal Istanbul'da bu kontrollerin her biri ilk ön görüşmede yapılabilir: sicil numarası açıktır, ücret ve kapsam yazılı olarak sunulur ve vekâletnamedeki yetkiler imzadan önce tek tek açıklanır.

Sık Sorulan Sorular

Türkiye'de yabancı biri avukat olarak çalışabilir mi?

Hayır, Türkiye'de avukatlığa kabul için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak gerekir. Türkiye'de izinle kurulan yabancı avukatlık ortaklıkları yalnızca yabancı hukuk ve milletlerarası hukukta danışmanlık verebilir; Türk mahkemesinde veya Türk idaresi önünde sizi temsil edemez. Türk hukukuna ilişkin bir işiniz varsa, Türkiye'de bir baroya kayıtlı avukatla çalışmanız gerekir.

Evet, Legal Istanbul yurt dışındaki müvekkillerle vekâletname üzerinden çalışır. Vekâletname bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda ya da o ülkenin noterinde verilebilir; noter yolunda ülkeye göre apostil veya konsolosluk onayı ile tercüme gerekir. Görüşmeler ve yazışmalar Türkçe, İngilizce, Farsça, Arapça, Rusça veya Çince yürütülür; ilk ön görüşme ücretsizdir. Dosyadaki gelişmeler ve mahkeme veya idare kararları size kendi dilinizde açıklanır.

İstanbul Barosu'na kayıtlı bir avukat Antalya'daki davama bakabilir mi?

Evet, bir baroya kayıtlı avukat sürekli olmamak şartıyla Türkiye'nin her yerinde avukatlık yapabilir. İstanbul'da kayıtlı bir avukat Antalya, İzmir veya Ankara'daki bir davayı da takip edebilir. Bu nedenle avukat seçerken yalnızca davanın görüldüğü şehre bakmak gerekmez. Duruşmaların bir kısmı da ses ve görüntü nakliyle uzaktan yapılabildiği için şehir farkı her zaman ek yol masrafı anlamına gelmez.

Türkiye'de avukat ücreti asgari ücret tarifesinin altında olabilir mi?

Hayır, avukatlık ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında kararlaştırılamaz. Tarife her yıl yeniden belirlenir ve iş türüne göre en düşük ücreti gösterir. Tarifenin çok altında bir teklif alırsanız, işi gerçekten bir avukatın yürütüp yürütmeyeceğini sorun. Tarifenin altında ücret belirlemek, avukat için kınama cezası gerektiren bir disiplin suçudur.

Avukat ücretinin bir kısmını dava kazanılınca ödeyebilir miyim?

Evet, Türkiye'de sonuca bağlı ücret kararlaştırılabilir. Ancak ücret dava değerinin yüzdesi olarak belirlenirse bu oran yüzde 25'i aşamaz. Böyle bir anlaşmanın da yazılı sözleşmeyle yapılması gerekir; yazılı sözleşme yoksa ücret, kanundaki yüzde 10–20 kuralına göre belirlenir. Yüzde 25'i aşan bir oran kararlaştırılırsa sözleşme bu tavan oranında geçerli sayılır.

Mahkemenin karşı tarafa ödettiği vekâlet ücreti bana mı ait?

Kural olarak hayır, mahkemenin kararla karşı tarafa yüklediği vekâlet ücreti kanuna göre avukata aittir. Bu ücret, sizin avukata ödediğiniz sözleşme ücretinden ayrıdır. Sözleşme imzalanırken bu iki ücretin farkını sormak, ileride yanlış beklentiyi önler. Bu ücret, müvekkilin borcu nedeniyle takas ve mahsup edilemez, haczedilemez.

Türkiye'de avukat, avukatlık bürosu adına ödeme isteyebilir mi?

Evet, avukat ücreti kendi adına veya kayıtlı avukatlık ortaklığı adına alabilir ve her tahsilat için serbest meslek makbuzu düzenlemek zorundadır. Ödemenin avukatla ilgisi görünmeyen bir kişinin hesabına istenmesi ise bir uyarı işaretidir. Ödeme yapmadan önce hesap sahibinin avukat veya büro olduğu kontrol edilmelidir.

Avukatımı değiştirirsem ödediğim ücreti geri alabilir miyim?

Bu, avukatın neden azledildiğine bağlıdır. Avukat kusur veya ihmali olmadan azledilirse ücretin tamamını isteyebilir; kusur veya ihmal nedeniyle azledilirse ücret ödenmez. Haklı bir sebep olmadan işi bırakan avukat ise hiçbir ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır. Azilden önce sözleşmedeki ücret hükmü bu kurallarla birlikte okunmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosya, kendi karar ve kayıtları üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.

Legal Istanbul

WeChat ile iletişim

Legal Istanbul WeChat arkadaş ekleme QR kodu

QR kodunu tarayarak Legal Istanbul'u WeChat'te ekleyebilirsiniz.

QR kodunu indir