İçeriğe geç

Türkiye'de Yabancıların Mirası: Taşınmaz, Banka Hesabı, Vergi ve Tapu 2026 Rehberi

Yabancı mirasçıların Türkiye’deki taşınmaz mirası ve belgelerini incelemesini temsil eden görsel.

Yabancılar Türkiye'de mirasçı olabilir; ancak Türkiye'deki taşınmazın mirasına, ölen kişinin uyruğu ne olursa olsun Türk hukuku uygulanır. Tapu intikali için Türk sulh hukuk mahkemesinin mirasçılık belgesi gerekir; yurt dışında alınan belge tek başına yetmez. Yol seçilmeden önce 5 nokta netleşmelidir: ölüm tarihi, ölen kişinin ve mirasçıların uyruğu, Türkiye'deki varlıklar, vasiyetname ve borç ihtimali.

Yabancılar Türkiye'de miras alabilir mi?

Evet, yabancı uyruklu kişiler Türkiye'deki mirası alabilir ve mirasçı olabilir. Mirasçılık, Türk vatandaşlığına bağlı bir hak değildir. Yargıtay da yabancı uyruklu kişilerin taşınır mallar, para ve diğer haklar yönünden mirasçı olmalarında yasal bir engel bulunmadığını belirtmiştir (Yargıtay 14. Hukuk Dairesi, E. 2017/6239, K. 2020/2078, 24 Şubat 2020).

Taşınmazlar için ise iki ayrı soru vardır. Birincisi, kişinin mirasçı olup olmadığıdır. İkincisi, mirasçı olan yabancının o taşınmazı kendi adına tapuda tutup tutamayacağıdır. İlk soru miras hukukuna, ikinci soru yabancıların taşınmaz edinimine ilişkin kurallara göre cevaplanır.

Bu ayrım uygulamada önem taşır. Taşınmazı kendi adına tutamayan bir yabancı mirasçı bile mirasçı olmaya devam eder ve taşınmazın değerine hak kazanır. Yabancıların mirası dört ayrı başlıkta yürür: mirasçılığın ispatı, taşınmazın tapuya intikali, banka hesabındaki paranın alınması ve veraset ve intikal vergisi. Türk vatandaşlarının yurt dışındaki mirası ise bu yazının konusu değildir.

Yabancının Türkiye'deki mirasına hangi ülkenin hukuku uygulanır?

Yabancı uyruklu bir kişinin mirasına kural olarak kendi ülkesinin hukuku uygulanır; Türkiye'deki taşınmazları ise bu kuralın dışındadır. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun bu kuralı açıkça koyar: "Miras ölenin millî hukukuna tâbidir. Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır."

Türkiye'deki taşınmazın mirasına, ölen kişinin uyruğu ne olursa olsun Türk hukuku uygulanır. Bir İngiliz, Alman ya da Norveç vatandaşının Türkiye'deki dairesinde mirasçılar ve paylar Türk Medeni Kanunu'na göre belirlenir. Banka hesabı, araç ve benzeri taşınırlarda ise mirasçıları ve payları kural olarak ölen kişinin kendi ülkesinin hukuku belirler.

Mirasın açılma sebepleri, mirasın kazanılması (kabul ve ret dahil) ve paylaştırılması ise terekenin bulunduğu ülkenin hukukuna tabidir. Bu nedenle Türkiye'deki taşınırlarda payları yabancı hukuk belirlese bile, bu konularda Türk hukuku uygulanır.

Hangi varlığa hangi hukuk uygulanır ve işlem nerede yürür?

VarlıkMirasçıları ve payları belirleyen hukukİşlemin yapıldığı yer
Türkiye'deki ev, arsa veya dükkânTürk hukukuSulh hukuk mahkemesi, vergi dairesi ve tapu müdürlüğü
Türk bankasındaki hesapKural olarak ölenin ülkesinin hukukuBanka ve vergi dairesi
Türkiye'deki araç ve diğer taşınırlarKural olarak ölenin ülkesinin hukukuİlgili kurum ve vergi dairesi

Tablo genel kuralı gösterir. Vasiyetname, ikili anlaşma veya ölen kişinin çifte vatandaşlığı sonucu değiştirebilir.

Yurt dışında alınan mirasçılık belgesi Türkiye'de geçerli mi?

Türkiye'deki taşınmaz için yurt dışında alınmış mirasçılık belgesi tek başına yeterli değildir. Bu kural çoğu zaman, Antalya, Muğla ya da Aydın'da yazlığı olan bir yakının ölümünden sonra, ailenin kendi ülkesinde aldığı belgenin tapu müdürlüğünde kabul edilmemesiyle öğrenilir. Türkiye'deki taşınmazın tapuya intikali için Türk sulh hukuk mahkemesinden ayrıca mirasçılık belgesi alınır; yabancı belge bu davada yalnızca delildir.

Yargıtay'a göre Türkiye'deki taşınmazlar için Türk mahkemelerinden mirasçılık belgesi alınması zorunludur. Yabancı mahkemenin belgesi ise Türkiye'de açılan mirasçılık belgesi davasında delil olarak değerlendirilir.

Yabancı mirasçılık belgesinin tanınması veya tenfizi mümkün görülmez. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, Almanya'da düzenlenmiş bir ortak miras belgesinin Türkiye'de tenfizi istemini reddeden kararı 2025'te onadı (E. 2025/599, K. 2025/4398, 17 Ekim 2025). Gerekçe, Türk hukukunda mirasçılık belgesinin aksi her zaman ispat edilebilen bir belge olmasıdır. Diğer yabancı mahkeme kararları için ise yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi yolu ayrıca değerlendirilir.

Türk vatandaşları için mirasçılık belgesi (veraset ilamı) notere başvurarak da alınabilir. Ancak mirasçılık belgesinin yabancılar tarafından istenmesi hâlinde noter bu belgeyi veremez (Noterlik Kanunu m. 71/B). Nüfus kayıtları mirasçıları göstermeye yetmediğinde de noter belge veremez; yabancı uyruklu bir mirasbırakanın kayıtları çoğu zaman bu durumdadır. Bu dosyalarda yol, sulh hukuk mahkemesidir.

Yabancılar mirasçılık belgesini hangi mahkemeden alır?

Mirasçılık belgesi davasına, ölen kişinin Türkiye'deki son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi bakar; yurt dışındaki mirasçılar bu davayı Türkiye'ye gelmeden vekil aracılığıyla yürütebilir. Ölen kişi Türkiye'de yaşamıyorsa terekeye dâhil malların bulunduğu yerdeki mahkeme yetkilidir (5718 sayılı Kanun m. 43). Alanya'da yazlığı olan bir İngiliz vatandaşı için bu mahkeme, kural olarak Alanya'daki sulh hukuk mahkemesidir.

Mahkemeye sunulacak yabancı belgeler apostil veya konsolosluk onayı ile yeminli tercümeye ihtiyaç duyar. Ölüm, doğum ve evlilik kayıtlarındaki isim ve tarih farkları bu aşamada ortaya çıkar. Belgelerin baştan Türkiye'de kullanılacak biçimde hazırlanması bu nedenle önemlidir.

Mahkeme, vergi dairesi, banka ve tapu işlemleri uygun bir vekâletname ile yürütülebilir. Yurt dışındaki mirasçı vekâletnameyi Türk konsolosluğunda ya da bulunduğu ülkenin noterinde düzenletebilir. Yabancı noterde düzenlenen vekâletnameye, Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf ülkelerde apostil, diğer ülkelerde Türk konsolosluğunun onayı ve yeminli tercüme eklenir. Vekâletnamenin her işlem için ayrı yetki taşıması gerekir; mirasçılık belgesi davası açma yetkisi, taşınmaz satma yetkisini kendiliğinden içermez.

Birden çok mirasçı aynı vekili seçtiğinde, mirasçıların çıkarları ayrışabilir. Biri satış isterken diğeri taşınmazı korumak isteyebilir. Bu ihtimal varsa, vekâletnamelerin kapsamı baştan buna göre belirlenmelidir.

Antalya'daki daire ve Norveç'te yapılan miras paylaşması: Yargıtay ne dedi?

Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2014'te, Norveç'te yapılan miras paylaşmasının Antalya'daki daire için Türk hukukuna göre değerlendirilmesi gerektiğine karar verdi. Norveç vatandaşı bir kişi 2011 yılında ölmüş ve geride Antalya'da bir daire bırakmıştı. Mirasçılar da Norveç vatandaşıydı. Aile Norveç'te yazılı bir paylaşma sözleşmesi yaptı ve daireyi mirasçılardan birine bıraktı. Bu mirasçı, dairenin kendi adına tapuya tescili için Antalya'da dava açtı.

Sulh hukuk mahkemesi davayı reddetti. Gerekçe, dosyada Türk mahkemesinden alınmış bir mirasçılık belgesi bulunmaması ve Norveç belgesindeki kayyım şartının yerine getirilmemesiydi. Yargıtay kararı bozdu (Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2013/23629, K. 2014/18556, 17 Ekim 2014).

Yargıtay'a göre mirasın genelinde Norveç hukuku uygulanırken, Türkiye'deki dairenin paylaşılmasına Türk hukuku uygulanacaktı. Türk hukukunda paylaşmanın geçerli olması için bütün mirasçıların katıldığı yazılı bir sözleşme yeterlidir. Norveç mahkemesinin belgesi Türkiye'deki taşınmaz için bağlayıcı değildi. Ancak bu belge, Türkiye'de açılacak mirasçılık belgesi davasında delil olarak kullanılabilirdi.

Karar şunu gösterir: Mirasçıların kendi ülkesinde tamamlanan işlemler, Türkiye'deki taşınmaz için ayrıca Türk usulüyle tamamlanmalıdır.

Türkiye'deki taşınmazda miras payları ve vasiyetnamenin sınırı

Türkiye'deki taşınmazda paylar Türk Medeni Kanunu'na göre belirlenir; vasiyetname bu payları yalnızca saklı paylar dışında kalan kısımda değiştirebilir. Birinci sırada ölen kişinin çocukları ve onların altsoyu bulunur; çocuklar eşit pay alır. Sağ kalan eş, çocuklarla birlikte mirasçı olduğunda mirasın yarısını değil dörtte birini alır. Eşin hangi mirasçılarla birlikte olduğuna göre bu oran değişir.

Altsoy, ana ve baba ile eşin saklı payları vardır. Örneğin çocuğun saklı payı, yasal miras payının yarısıdır. Ana ve babanın saklı payı her biri için yasal miras payının dörtte biridir. Eşin saklı payı ise altsoy veya ana ve baba ile birlikteyken yasal payının tamamıdır.

Bu kural, yurt dışında yapılmış bir vasiyetnamede bir çocuğu mirastan tamamen dışlayan aileler için önem taşır. Türkiye'deki taşınmaz bakımından saklı payı ihlal eden bir vasiyetname, saklı pay sahibinin açacağı tenkis davasıyla sınırlandırılabilir.

Ölen kişinin ülkesindeki miras kuralları Türkiye'deki tapuya yansır mı?

Hayır, Türkiye'deki taşınmaz için ölen kişinin ülkesindeki paylaşım kuralları değil, Türk Medeni Kanunu uygulanır. Türk hukuku erkek ve kız çocuğuna eşit pay verir. Miras paylarını cinsiyete veya dinî kurallara göre farklı belirleyen ülkelerden gelen bir ailenin beklediği paylar, Türkiye'deki tapuya yazılan paylardan farklı çıkabilir. Bu nedenle yabancı bir mahkemenin dinî miras kurallarına göre verdiği mirasçılık belgesi, Türkiye'deki taşınmaz için esas alınmaz.

Daha büyük pay bekleyen mirasçı, bu beklentiyi mahkemeye veya tapu müdürlüğüne karşı ileri süremez. Ancak mirasçılar, Türk hukukuna göre belirlenen payları aralarında yapacakları yazılı bir paylaşma sözleşmesiyle farklı biçimde dağıtabilir.

Yabancı mirasçı taşınmazı kendi adına tutabilir mi?

Yabancı mirasçı, miras kalan taşınmazı çoğu durumda tapuda kendi adına tutabilir; ancak yabancıların taşınmaz edinimine ilişkin sınırlar miras yoluyla edinimde de geçerlidir. Yabancı gerçek kişiler, Cumhurbaşkanınca belirlenen ülkelerin vatandaşıysa Türkiye'de taşınmaz edinebilir. Burada belirleyici olan, ölen kişinin değil mirasçının uyruğudur. Ülkeler Cumhurbaşkanı, önceden Bakanlar Kurulu kararlarıyla belirlenir; tereddüt hâlinde mahkeme Adalet Bakanlığı aracılığıyla Dışişleri Bakanlığından görüş ister.

Bir yabancının ülke genelinde edinebileceği alan kişi başına 30 hektarı geçemez. Yabancıların bir ilçedeki toplam edinimi de ilçenin özel mülkiyete konu yüzölçümünün yüzde onunu aşamaz (2644 sayılı Tapu Kanunu m. 35). Askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgeleri ayrıca sınırlıdır.

Bu sınırları aşan ya da listede olmayan bir ülkenin vatandaşına miras yoluyla geçen taşınmazda mirasçılık kaybolmaz; taşınmaz bedele çevrilir. Kanuna göre böyle bir taşınmaz, Maliye Bakanlığınca verilecek ve bir yılı geçmeyen süre içinde maliki tarafından elden çıkarılmazsa tasfiye edilir ve bedeli hak sahibine ödenir.

Ölüm tarihinin de önemi vardır. 6302 sayılı Kanun, karşılıklılık şartını 18 Mayıs 2012'de kaldırdı. Yargıtay, bu tarihten önceki ölümlerde şartı ölüm tarihine göre ve mirasçının ülkesi bakımından aramıştır. Yıllar önce ölmüş bir yakının hiç intikal ettirilmemiş taşınmazında bu ayrıntı sonucu değiştirebilir.

Miras kalan taşınmazın tapuya intikali: vergi ödenmeden tescil yapılabilir mi?

Evet, miras kalan taşınmazın mirasçılar adına tapuya tescili için verginin ödenmesi beklenmez. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, intikal eden taşınmazların tescilinin vergi tahakkuku beklenmeden yapılacağını açıkça düzenler (7338 sayılı Kanun m. 19). Tapu müdürlüğü, tescilin sonucunu 15 gün içinde vergi dairesine bildirir.

Mirasın tapuya tescili için verginin ödenmesi beklenmez; ancak taşınmazın satışı için o taşınmaza düşen vergi tamamen ödenmelidir. Vergi ödenmedikçe taşınmaz devredilemez ve üzerinde ayni hak kurulamaz. Tapu müdürü, vergi dairesinin verdiği ilişik kesme belgesi olmadan satış işlemi yapamaz. Vergiye karşılık kanunda sayılan türden teminat gösterilirse devre izin verilebilir.

"Vergi ödenmeden tapu devri yapılamaz" kuralı, intikal için değil, intikalden sonraki satış için geçerlidir. Tapuda intikal sırasında mirasçılar kural olarak elbirliği hâlinde malik olarak tescil edilir. Bütün mirasçılar anlaşırsa bu kayıt sonradan paylı mülkiyete çevrilebilir. Tapu devri sürecinin genel işleyişi ayrıca ele alınmıştır.

Miras iki yıl içinde tapuya intikal ettirilmezse ne olur?

Ölüm tarihinden itibaren iki yıl içinde tapuda miras intikali yapılmazsa, tapu müdürlüğü mirasçılık belgesi için kendisi mahkemeye başvurabilir. Mahkemeden alınan belgeye göre tapu kayıtlarını mirasçılar adına elbirliği mülkiyeti şeklinde günceller. Bu başvurular her türlü gider, vergi ve harçtan muaftır.

Bu yol aile açısından bir çözüm değildir. Güncellenen kayıt yalnızca mirasçıları ve elbirliği mülkiyetini gösterir; paylaşma, payların ayrı ayrı tescili ve satış yine mirasçıların işidir. Tapudaki kaydın hâlâ ölen kişi adına görünmesi, mirasın kaybedildiği anlamına da gelmez. Mirasçılık belgesi istemek için kanunda bir süre öngörülmemiştir. Buna karşılık vergi beyannamesinin süresi ölüm tarihinden itibaren işlemeye devam eder.

Mirasçılar anlaşamazsa tapu ve satış ne olur?

Mirasçılar anlaşamazsa hiçbiri taşınmazı tek başına satamaz; anlaşmazlık arabuluculuk ve ardından ortaklığın giderilmesi davasıyla çözülür. Birden çok mirasçı varsa, paylaşmaya kadar miras ortaklığı oluşur ve mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur. Satış, kiraya verme veya ipotek gibi işlemler için bütün mirasçıların birlikte hareket etmesi gerekir.

Mirasçılar anlaşırsa, bütün mirasçıların katıldığı yazılı bir paylaşma sözleşmesi yapılabilir. Elbirliği mülkiyeti, paylı mülkiyete de çevrilebilir. Paylı mülkiyette her mirasçı kendi payı üzerinde ayrı tasarrufta bulunabilir. Paylaşma sonunda taşınmaz yabancı bir mirasçıya kalacaksa, o mirasçı için yabancıların taşınmaz edinimine ilişkin sınırlar ayrıca dikkate alınır.

Mirasçıların farklı ülkelerde yaşadığı dosyalarda ortak kararı beklemek, taşınmazın bakımsız kalmasına yol açabilir. Mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, paylaşmaya kadar miras ortaklığına bir temsilci atayabilir.

Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak 2023'ten bu yana zorunludur. Mirasçılar farklı ülkelerde yaşıyorsa arabuluculuk aşaması için de vekâletname ve tebligat düzeninin önceden kurulması gerekir.

Ölen kişinin Türk bankasındaki parası nasıl alınır?

Ölen kişinin Türk bankasındaki parası, mirasçılık belgesi ve vergi dairesinden alınan belgeyle mirasçılara ödenir. Bankalar, miras konusu bir para veya senedi mirasçılara vermeden önce verginin ödendiğini gösteren bir belge ister. Bu kural Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nda düzenlenmiştir (7338 sayılı Kanun m. 17).

Mirasçı vergi belgesi sunmazsa banka, mirasçının payından yüzde 5 keserek kalanını ödeyebilir. Banka kesilen tutarı bir hafta içinde vergi dairesine yatırır ve durumu vergi dairesine bildirir. Bu kesinti verginin kendisi değildir; mirasçının asıl vergi borcu, beyanname üzerinden ayrıca hesaplanır.

Yurt dışında yaşayan mirasçı için bu kuralın pratik bir sonucu vardır: Vergi süreci tamamlanmadan da paranın büyük kısmına ulaşmak mümkün olabilir. Ancak borç ihtimali varsa, ret süresi dolmadan paranın çekilmesi mirası reddetme hakkını kaybettirebilir. Uygulamada bankaların istediği belgeler kurumdan kuruma farklılık gösterebilir.

Birden çok mirasçı varsa hesaptaki para miras ortaklığına girer. Yargıtay'ın ağırlıklı görüşüne göre bir mirasçı bu durumda kendi payını tek başına isteyemez; mirasçılar birlikte hareket eder ya da sulh mahkemesinden terekeye temsilci atanmasını ister. Mirasçılar anlaşamazsa mevduattaki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi de istenebilir.

Yabancı mahkemenin mirasçılık belgesiyle banka hesabı alınabilir mi?

Yabancı mahkemenin mirasçılık belgesi banka için her zaman tek başına yeterli olmaz; sonuç, ölen kişinin uyruğuna ve ülkeler arasındaki anlaşmalara bağlıdır. Banka hesabı taşınır sayıldığı için mirasçıları ve payları kural olarak ölen kişinin ülkesinin hukuku belirler. Ancak Türk bankası, ödemeyi Türkiye'de kullanılabilecek bir mirasçılık belgesine dayandırmak ister.

Ölen kişi Alman vatandaşıysa 1929 tarihli Türk-Alman Konsolosluk Sözleşmesi'nin ekindeki veraset anlaşması da dikkate alınır. Bu anlaşmanın taşınırlar için Almanya'da düzenlenmiş mirasçılık belgesine ispat gücü tanıyıp tanımadığı somut dosyada incelenmelidir; bu inceleme tanıma veya tenfiz yolu değildir. Türkiye'deki taşınmaz için ise her durumda Türk mirasçılık belgesi gerekir.

Diğer ülkelerin vatandaşları için genel kural uygulanır: Yabancı belge Türk mahkemesi önünde delil olarak kullanılır. Ölen kişinin hem Türkiye'de taşınmazı hem de banka hesabı varsa, tek bir Türk mirasçılık belgesi davasında ikisi birlikte ele alınabilir.

Hesap MASAK incelemesi veya haciz gibi başka bir nedenle bloke edilmişse mirasçıların izleyeceği yol farklıdır; bkz. banka hesabı blokesi rehberimiz.

Yabancı mirasçılar Türkiye'de veraset ve intikal vergisi öder mi?

Türkiye'de bulunan malların miras yoluyla geçişi, mirasçının uyruğuna bakılmaksızın veraset ve intikal vergisine tabidir. Türk vatandaşından kalan yurt dışındaki malı edinen ve Türkiye'de ikametgâhı olmayan yabancı ise bu vergiyle mükellef tutulmaz.

Ekim 2026 itibarıyla, eş ve altsoydan (çocuk, torun) her birine düşen miras payının 2.907.136 TL'si vergiden istisnadır. Ölen kişinin altsoyu yoksa eş için bu tutar 5.817.845 TL'dir. Bu tutarlar 1 Ocak 2026'dan itibaren gerçekleşen ölümlerde geçerlidir; tarife ve istisna, ölüm tarihinin yılına göre uygulanır.

İstisnayı aşan kısım artan oranlı tarifeyle vergilendirilir. 2026 tarifesinde ilk 3.000.000 TL için oran yüzde 1, sonraki 7.000.000 TL için yüzde 3'tür. Sonraki 15.000.000 TL yüzde 5, sonraki 30.000.000 TL yüzde 7 oranında vergilendirilir. Matrahın 55.000.000 TL'yi aşan kısmı için oran yüzde 10'dur.

Yüzde 30'a kadar çıkan oranlar miras için değil, bağış gibi karşılıksız intikaller içindir. Taşınmazın vergi değeri, emlak vergisine esas değerdir. Vergi, üç yılda ve her yıl mayıs ve kasım aylarında olmak üzere altı eşit taksitte ödenir.

Veraset vergisinde yeni yüzde 1 oranı kimlere uygulanır?

Veraset ve intikal vergisindeki yüzde 1 oranı, Gelir Vergisi Kanunu'nun yurt dışından gelip Türkiye'ye yerleşenlere tanıdığı istisnadan yararlananlarla ilgili, istisna süresi içindeki veraset intikallerinde uygulanır. Bu oranı 4 Haziran 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan 7582 sayılı Kanun ekledi. Kanun metni şöyledir: "193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 20/D maddesi kapsamında gelir vergisi istisnasından yararlananlardan, mezkûr istisna için öngörülen süre dâhilinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikalinde vergi oranı %1 olarak uygulanır."

Söz konusu istisna, yurt dışından gelip Türkiye'de yerleşik hâle gelen kişilere tanınır. Kanun metninden, istisnadan yararlanan kişinin mirasbırakan mı yoksa mirasçı mı olması gerektiği açıkça anlaşılmamaktadır. Ne mirasbırakan ne de mirasçı bu istisnadan yararlanıyorsa genel tarife uygulanır.

Veraset ve intikal vergisi beyannamesi ne zaman ve nereye verilir?

Beyanname, ölüm tarihinden itibaren 4 ile 8 ay arasında değişen süre içinde, kural olarak ölen kişinin ikametgâhının bağlı olduğu vergi dairesine verilir. Süre, ölümün nerede gerçekleştiğine ve mirasçının nerede bulunduğuna göre değişir. Miras payı istisna tutarının altında kalsa bile beyanname verilmelidir.

Veraset ve intikal vergisi beyannamesi verme süreleri

Ölümün gerçekleştiği yerMirasçının bulunduğu yerBeyanname süresi
TürkiyeTürkiye4 ay
TürkiyeYurt dışı6 ay
Yurt dışıTürkiye6 ay
Yurt dışıÖlenin bulunduğu ülke4 ay
Yurt dışıÖlenin bulunduğu ülke dışında başka bir ülke8 ay

Tablo, veraset yoluyla gerçekleşen intikallerdeki genel süreleri gösterir.

Ölen kişinin ikametgâhı yurt dışındaysa Türkiye'deki son ikametgâhının bağlı olduğu vergi dairesi yetkilidir. Ölen kişi Türkiye'de hiç ikamet etmemişse, yetkili vergi dairesini idare belirler. Yurt dışında yaşayan mirasçılar beyannameyi Türk konsolosluklarına da verebilir. Uygulamada yabancı mirasçıdan beyanname için Türk vergi numarası istenir. Süresinde verilmeyen beyanname vergi cezasına yol açabilir.

Mirasın reddi süresi: borçlu bir miras Türkiye'de reddedilebilir mi?

Mirasçılar Türkiye'deki mirası reddedebilir; bunun için kanunda üç aylık bir süre vardır. Bu süre yasal mirasçılar için kural olarak ölümün öğrenildiği tarihten başlar. Mirasçı olduğunu daha sonra öğrendiğini ispat eden mirasçı için süre, öğrenme tarihinden işler (Türk Medeni Kanunu m. 606).

Mirasçılar, ölen kişinin borçlarından kişisel olarak sorumlu olur. Türkiye'de kredi, aidat veya vergi borcu bırakmış bir yakının mirasını kabul etmeden önce terekenin borçları araştırılmalıdır. Ölüm tarihinde ödemeden acizliği açıkça belli olan bir kişinin mirası ise kanun gereği reddedilmiş sayılır; bu durumun mahkemeye tespit ettirilmesi üç aylık süreye bağlı değildir.

Ret süresi içinde terekeye ait parayı çekmek veya malları kullanmak, ret hakkını kaybettirebilir. Borç ihtimali olan dosyalarda banka ve tapu işlemlerine geçmeden önce bu sorunun cevaplanması gerekir. Mirasın reddi, Türk sulh hukuk mahkemesine yapılan bir beyanla gerçekleşir. Beyan vekil aracılığıyla da yapılabilir; ancak vekâletnamede mirası reddetme yetkisinin özel olarak yazılı olması gerekir, genel dava vekâletnamesiyle yapılan ret beyanı sonuç doğurmaz.

Mirasçının kendi ülkesinde mirası reddetmiş olması, Türkiye'deki mallar ve borçlar bakımından sonucun aynı olacağı anlamına gelmez. Türkiye'deki taşınmaz bakımından ret beyanının Türk hukukuna ve Türk mahkemesinin kayıtlarına uygun olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.

Sonuç: Türkiye'de yabancıların mirasında izlenecek yol

Türkiye'de yabancıların mirası, aynı ailede farklı hukukların birlikte uygulandığı bir dosyadır. Türkiye'deki taşınmaz için Türk hukuku ve Türk mahkemesinin mirasçılık belgesi esastır. Banka hesabı için ölen kişinin ülkesinin hukuku ve ilgili anlaşmalar devreye girer. Vergi ise mirasçının uyruğuna bakmadan, Türkiye'deki mallar üzerinden doğar.

Aynı soru farklı dosyalarda farklı cevaplara yol açabilir. Ölüm tarihi, ölen kişinin uyruğu, mirasçıların bulunduğu ülkeler, taşınmazın yeri ve vasiyetnamenin varlığı sonucu değiştirir. Süreler de birbirine bağlıdır. Yurt dışında hazırlanan belgeler Türkiye'de kullanılabilir biçimde değilse yeniden istenir; bu sırada vergi beyannamesinin süresi işlemeye devam eder ve borçlu bir mirası reddetme süresi dolabilir.

Sık Sorulan Sorular

Ölen kişinin çocuğu yoksa Türkiye'deki mirasta eşe ne kadar pay düşer?

Türkiye'deki taşınmazda eşin payı, birlikte mirasçı olduğu akrabalara göre belirlenir. Ölen kişinin çocuğu veya torunu yoksa ve eş, ölen kişinin ana ve babası veya onların altsoyu ile birlikte mirasçı olursa mirasın yarısını alır. Büyükanne, büyükbaba ve onların çocuklarıyla birlikte mirasçı olursa dörtte üçünü alır. Bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır.

Yurt dışında yapılan vasiyetname Türkiye'de geçerli mi?

Şekil bakımından çoğu zaman evet. Yapıldığı ülkenin hukukuna veya ölen kişinin kendi ülkesinin hukukuna uygun şekilde yapılmış bir vasiyetname Türkiye'de de geçerli kabul edilir. Ancak Türkiye'deki taşınmaz bakımından vasiyetnamenin içeriği Türk hukukuna göre değerlendirilir. Saklı payları ihlal eden bir vasiyetname, saklı pay sahiplerinin açacağı davayla sınırlandırılabilir.

Mirasçılardan biri işbirliği yapmazsa diğerleri mirasçılık belgesi alabilir mi?

Evet, her mirasçı diğerlerinden bağımsız olarak mirasçılık belgesi isteyebilir. Mahkeme, kayıtları kendisi araştırarak bütün mirasçıları ve paylarını belgede gösterir. Ancak belge alındıktan sonra taşınmazın satışı veya paylaşılması için yine bütün mirasçıların katılımı gerekir. Anlaşma sağlanamazsa, arabuluculuk aşamasından sonra ortaklığın giderilmesi davası açılabilir.

Türk ve yabancı mirasçılar birlikteyse paylar farklı olur mu?

Hayır. Türkiye'deki taşınmazda bütün mirasçıların payları, uyruklarına bakılmaksızın Türk Medeni Kanunu'na göre aynı kurallarla belirlenir. Ölen kişi Türk vatandaşıysa yabancı uyruklu çocuğu da Türk çocuğuyla eşit pay alır. Fark yalnızca yabancı mirasçının taşınmazı kendi adına tutabilmesinde ortaya çıkar; bu konuda yabancıların taşınmaz edinimine ilişkin sınırlar uygulanır.

Mirasçı Türk vatandaşlığından çıkmış ve Mavi Kart sahibiyse taşınmazı adına alabilir mi?

Çoğu durumda evet. Doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlıktan ayrılan kişiler ve üçüncü dereceye kadar altsoyları Mavi Kart alabilir. Türk Vatandaşlığı Kanunu'na göre bu kişiler, kanunda sayılan istisnalar dışında Türk vatandaşlarına tanınan haklardan yararlanmaya devam eder. Bu nedenle Mavi Kart sahibi bir mirasçı için yabancıların taşınmaz edinimine ilişkin sınırlar kural olarak uygulanmaz. Mavi Kart'ın ve vatandaşlıktan çıkma izninin belgelenmesi gerekir.

Ölümün üzerinden yıllar geçtiyse mirasçılık belgesi alınabilir veya değiştirilebilir mi?

Evet. Mirasçılık belgesi istemek için kanunda bir süre öngörülmemiştir ve hatalı bir belgenin iptali de süreye bağlı değildir. Daha önce alınmış bir belge, mirasçılardan birinin yeni bir belge istemesine de kural olarak engel olmaz. Buna karşılık tenkis ve miras sebebiyle istihkak gibi davalar kanundaki sürelere bağlıdır. Eski ölümlerde ölüm tarihinde geçerli kurallar ayrıca incelenir.

Mirasçılık belgesinde taşınır ve taşınmazlar ayrı gösterilebilir mi?

Evet. Yargıtay, yabancı mirasçının taşınmaz edinemediği bir dosyada, taşınmazlar ile para ve taşınır mallar yönünden ayrı ayrı mirasçılık belgesi verilmesi gerektiğini kabul etmiştir. Bu ayrım, taşınırlara ölen kişinin millî hukukunun, Türkiye'deki taşınmazlara Türk hukukunun uygulandığı dosyalarda da önem taşır.

Vergi taksitle ödenirken miras kalan ev satılabilir mi?

Kural olarak hayır. Taşınmazın satışı için o taşınmaza düşen verginin tamamen ödenmesi gerekir. Vergi taksitleri bitmeden satış yapılmak isteniyorsa, kalan vergi peşin ödenebilir veya vergiye karşılık kanunda sayılan türden teminat gösterilebilir. Teminat gösterilmesi hâlinde vergi dairesi devre izin verebilir. Satıştan önce vergi dairesinden ilişik kesme belgesi alınmalıdır.

Ölen kişinin bankadaki kiralık kasası nasıl açılır?

Ölen kişiye ait kiralık kasa, sulh hâkiminin yaptığı tespit dışında, vergi dairesinin yetkili memuru hazır bulunmadan açılamaz. Kasanın içindekiler bu memurun huzurunda tespit edilir. Mirasçılar veya temsilcileri, bu tespit yapılmadan kasadan bir şey alamaz. Kasanın açılması için önce banka ve vergi dairesiyle birlikte bir tarih belirlenmelidir.

Mirasçı kendi ülkesinde de vergi öderse Türkiye'deki vergi düşer mi?

Hayır, Türkiye'deki veraset ve intikal vergisi, mirasçının kendi ülkesinde vergi ödeyip ödemediğine bakılmaksızın Türkiye'deki mallar üzerinden doğar. Mirasçının kendi ülkesinde ayrıca vergi ödemesi gerekip gerekmediği ve Türkiye'de ödenen verginin orada dikkate alınıp alınmayacağı, o ülkenin kurallarına ve varsa ikili anlaşmalara göre belirlenir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Her dosya, kendi karar ve kayıtları üzerinden ayrıca değerlendirilmelidir.

Legal Istanbul

WeChat ile iletişim

Legal Istanbul WeChat arkadaş ekleme QR kodu

QR kodunu tarayarak Legal Istanbul'u WeChat'te ekleyebilirsiniz.

QR kodunu indir