واژهنامه
واژهنامه حقوق ترکیه برای خارجیان
توضیح کوتاه اصطلاحاتی که خارجیانِ ساکن، شاغل یا سرمایهگذار در ترکیه بیش از همه در مکاتبات و روندهای رسمی میبینند. هر اصطلاح به راهنمای مرتبط پیوند دارد.
ویزا، اقامت و تابعیت
- اجازه اقامت (ikamet izni)
- اجازهای که خارجی برای ماندن در ترکیه بیش از مدت ویزا یا معافیت ویزا نیاز دارد. انواع آن شامل کوتاهمدت، خانوادگی، تحصیلی، بلندمدت و بشردوستانه است و درخواست به اداره مهاجرت داده میشود. راهنمای کامل
- اجازه اقامت خانوادگی
- اجازهای برای همسر و فرزندان خارجی شهروند ترکیه یا خارجیِ دارای اجازه اقامت. هر بار حداکثر سه سال صادر میشود و از مدت اجازه حامی بیشتر نمیشود (قانون شماره 6458، ماده 34). راهنمای کامل
- اجازه اقامت بلندمدت
- اجازه اقامت نامحدودی که به خارجیانی داده میشود که دستکم هشت سال پیوسته با اجازه اقامت در ترکیه ماندهاند (قانون شماره 6458، ماده 42). راهنمای کامل
- معافیت ویزا و قاعده 90/180
- شهروندان برخی کشورها بدون ویزا وارد ترکیه میشوند؛ برای بیشتر آنان اقامت در هر دوره 180 روزه به 90 روز محدود است. این مدت بسته به تابعیت ممکن است متفاوت باشد. راهنمای کامل
- تخلف ویزا (vize ihlali)
- ماندن در ترکیه بیش از مدتی که ویزا، معافیت ویزا یا اجازه اقامت اجازه میدهد. هنگام خروج جریمه پرداخت میشود و بسته به مدت و نحوه خروج ممکن است ممنوعیت ورود اعمال شود. راهنمای کامل
- ممنوعیت ورود (giriş yasağı)
- جلوگیری از ورود خارجی به ترکیه برای مدت معین یا نامحدود. برای رفع آن میتوان به اداره مهاجرت درخواست داد یا در دادگاه اداری دعوای ابطال اقامه کرد. راهنمای کامل
- کد محدودیت (tahdit kodu)
- کدی در سوابق مهاجرت که نشاندهنده محدودیتی برای خارجی است (مانند Ç-114 یا G-87). معنای آن و راه رفعش با بررسی تصمیمی که بر آن استوار است تعیین میشود. راهنمای کامل
- تصمیم اخراج (دیپورت)
- تصمیم استانداری به اخراج خارجی از ترکیه. ظرف 7 روز از ابلاغ میتوان در دادگاه اداری اقامه دعوا کرد و رأی دادگاه قطعی است (قانون شماره 6458، ماده 53). راهنمای کامل
- دعوت به ترک ترکیه
- مهلتی بین 15 تا 30 روز که تصمیم اخراج ممکن است برای ترک ترکیه بهصورت خودخواسته به خارجی بدهد. در مواردی مانند خطر فرار این مهلت داده نمیشود (ماده 56). راهنمای کامل
- نظارت اداری و مرکز بازگرداندن
- نگهداری برخی خارجیانِ در انتظار اخراج در مرکز بازگرداندن. مدت آن از شش ماه بیشتر نمیشود و در موارد خاص حداکثر شش ماه دیگر تمدید میشود؛ اعتراض نزد قاضی کیفری صلح است (ماده 57). راهنمای کامل
- ممنوعالخروجی (yurt dışı çıkış yasağı)
- جلوگیری از خروج شخص از ترکیه بهعنوان تدبیر نظارت قضایی در تحقیقات یا تعقیب کیفری یا به دلایل قانونی دیگر. رفع آن با اعتراض نزد مرجع صادرکننده درخواست میشود. راهنمای کامل
- اعلان قرمز (اینترپل)
- اعلان بینالمللی که کشوری از طریق اینترپل درباره شخص تحت تعقیب منتشر میکند. بهتنهایی حکم بازداشت نیست و استرداد در ترکیه روند جداگانهای دارد. راهنمای کامل
- تابعیت ترکیه از راه عمومی
- درخواست تابعیت خارجیای که پیش از درخواست پنج سال پیوسته در ترکیه اقامت داشته و سایر شرایط را دارد. در این مدت در مجموع تا دوازده ماه میتوان خارج از ترکیه بود (قانون شماره 5901، مواد 11 و 15). راهنمای کامل
- تابعیت از راه سرمایهگذاری
- راه استثنایی تابعیت برای خارجی که ملکی به ارزش دستکم 400 هزار دلار آمریکا میخرد و قید عدم فروش سهساله را در سند ثبت میکند، یا یکی از دیگر شرایط سرمایهگذاری را دارد. راهنمای کامل
املاک
- سند (طابو)
- ثبت رسمی و سند دفتر املاک که مالکیت ملک و حقوق مربوط به آن را نشان میدهد. فروش و انتقال با سند رسمی در اداره ثبت انجام میشود. راهنمای کامل
- گزارش ارزیابی (اکسپرتیز)
- گزارشی که شرکت ارزیابی دارای مجوز درباره ارزش ملک تهیه میکند. در خرید ملک توسط خارجیان و در درخواست تابعیت از راه سرمایهگذاری لازم است. راهنمای کامل
- داسک (بیمه اجباری زلزله)
- بیمه زلزله که برای واحدهای مسکونی اجباری است. در انتقال سند، بیمهنامه معتبر خواسته میشود. راهنمای کامل
- رهن، توقیف و قیدها
- ثبتهایی در سوابق سند که بدهیها و محدودیتهای ملک را نشان میدهد. پیش از خرید باید وضعیت روز سند بررسی شود. راهنمای کامل
- حق طبقه و مالکیت طبقه
- حق طبقه (kat irtifakı) حقی است که پیش از تکمیل ساختمان برای واحدها ایجاد میشود و پس از دریافت پایانکار (iskân) به مالکیت طبقه (kat mülkiyeti) تبدیل میشود. در خرید پیشفروش نوع سند اهمیت دارد. راهنمای کامل
- مالیات بر افزایش ارزش
- مالیات بر درآمدِ سود فروش ملکی که پیش از گذشت پنج سال از خرید فروخته شود. ملک بهدستآمده از ارث یا هبه مشمول این مالیات نیست. راهنمای کامل
ارث و خانواده
- گواهی انحصار وراثت (veraset ilamı)
- سندی که وارثان و سهم آنان را نشان میدهد. از دادگاه صلح حقوقی یا در برخی موارد از دفتر اسناد رسمی گرفته میشود و در امور ثبت ملک و بانک لازم است. راهنمای کامل
- رفع اشاعه (ortaklığın giderilmesi)
- اگر شریکان به توافق نرسند، دادگاه مال مشترک را بهصورت عینی تقسیم یا فروش آن و تقسیم بها را حکم میکند. در املاک موروثی رایج است. راهنمای کامل
- شناسایی و اجرا
- حکم دادگاه ترکیه که به رأی دادگاه خارجی در ترکیه اعتبار امر قضاوتشده (شناسایی) یا قابلیت اجرا (تنفیذ) میدهد. احکام طلاق خارجی نیازمند شناسایی است. راهنمای کامل
اسناد و دادگاه
- وکالتنامه
- سندی که بهوسیله آن شخصی به دیگری اختیار انجام امور به نام خود را میدهد. برای امور ثبتی و دعاوی نزد دفتر اسناد رسمی در ترکیه، کنسولگری ترکیه در خارج یا دفتر اسناد خارجی با آپوستیل تنظیم میشود. راهنمای کامل
- آپوستیل
- گواهیای که مرجع صلاحیتدار کشور صادرکننده روی سند رسمی میگذارد تا سند کشورِ عضو کنوانسیون 1961 لاهه در کشور عضو دیگر قابل استفاده باشد. راهنمای کامل
- ترجمه رسمی و تأیید دفترخانه
- ترجمه سند خارجی به ترکی توسط مترجم سوگندخورده و تأیید ترجمه در دفتر اسناد رسمی. معمولاً برای اسناد خارجیِ ارائهشده به نهادهای رسمی لازم است. راهنمای کامل
- ابلاغ (tebligat)
- رساندن رسمی تصمیم یا نامه اداری به شخص ذینفع طبق تشریفات. مهلتهای اعتراض و اقامه دعوا معمولاً از تاریخ ابلاغ شروع میشود، پس این تاریخ مهم است. راهنمای کامل
- دعوای ابطال
- دعوایی در دادگاه اداری برای ابطال اقدام اداری که ادعا میشود غیرقانونی است. اگر مهلت خاصی پیشبینی نشده باشد، مهلت آن 60 روز از ابلاغ است (قانون آیین دادرسی اداری، ماده 7). راهنمای کامل
- تجدیدنظر و فرجام
- تجدیدنظر (istinaf) بررسی رأی بدوی در دادگاه منطقهای است و فرجام (temyiz) بررسی در دیوان عالی یا شورای دولتی. در برخی دعاوی راه اعتراض در مرحله تجدیدنظر پایان مییابد. راهنمای کامل
- نظارت قضایی
- تدابیری که در پرونده کیفری بهجای بازداشت اعمال میشود، مانند تکلیف به امضا، ممنوعالخروجی یا تحویل گذرنامه. میتوان نزد قاضی کیفری صلح به آن اعتراض کرد. راهنمای کامل
کار، شرکت و بانک
- اجازه کار
- مجوز وزارت کار و تأمین اجتماعی که خارجی برای کار در ترکیه، بهصورت وابسته یا مستقل، نیاز دارد. درخواست اصولاً از سوی کارفرما در سامانه e-İzin ثبت میشود. راهنمای کامل
- کارت فیروزهای (Turkuaz Kart)
- کارتی که به خارجیانِ واجد شرایط از نظر تحصیلات، تجربه حرفهای یا سرمایهگذاری حق کار نامحدود میدهد. سه سال نخست دوره گذار است (قانون شماره 6735، ماده 11). راهنمای کامل
- شماره شناسایی خارجی
- شماره شناسایی 11 رقمی که با 99 آغاز میشود و در روندهایی مانند اجازه اقامت یا کار به خارجیان داده میشود. در بانک، خط تلفن و امور رسمی کاربرد دارد. راهنمای کامل
- شماره مالیاتی
- شمارهای که اداره مالیات صادر میکند. خارجیِ فاقد شماره شناسایی برای خرید ملک، افتتاح حساب بانکی یا شراکت در شرکت با گذرنامه شماره مالیاتی میگیرد. راهنمای کامل
- ماساک (MASAK)
- شورای تحقیقات جرائم مالی که با پولشویی و تأمین مالی تروریسم مقابله میکند. گزارشهای تراکنش مشکوک بانکها و برخی محدودیتهای حساب در این چارچوب مطرح میشود. راهنمای کامل
درباره این واژهنامه
تعریفها کوتاه و بر پایه مواد قانونی مربوط و راهنماهای تأییدشده این سایت است. نتیجه هر پرونده به بررسی تصمیم و اسناد بستگی دارد؛ این صفحه نظر حقوقی نیست.
