Marka Tescili
Türkiye'de

01 / Marka Koruması

Türkiye'de Marka Tescili ve Hukuki Danışmanlık

Marka, belirli mal veya hizmetlerin hangi işletmeye ait olduğunu gösterir. Doğru markanın doğru kişi adına tescili, sahibinin Türkiye'deki haklarını belirlemesine yardımcı olur. Başvuru, yalnızca bir şirket adını veya yurt dışındaki bir belgenin içeriğini tekrarlamamalı; markanın gerçekte nasıl kullanılacağını yansıtmalıdır.

Legal Istanbul; marka sahipliği, başvuru planları, ticari sözleşmeler ve uyuşmazlıklar hakkında danışmanlık verir. İncelemede, planlanan tescil işletmenin faaliyetleriyle birlikte ele alınır: İşletme ne satıyor, marka kime ait ve Türkiye pazarında kim tarafından kullanılacak?

Türkiye'de marka korumasını 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu düzenler. Başvuruları, TÜRKPATENT olarak bilinen Türk Patent ve Marka Kurumu inceler. Türkiye'de koruma, ulusal başvuruyla veya şartları sağlayan bir Madrid başvurusunda Türkiye'nin belirlenmesiyle talep edilebilir; yabancı bir ülkedeki tescil tek başına Türkiye'de tescil sağlamaz.

Tescil, işletmenin faaliyet göstermesi için genel bir izin değildir. Şirket tescili, ürün onayları, sektörel kurallar ve çevrim içi satış yükümlülükleri ayrı konulardır. Benzer şekilde, bir alan adı veya sosyal medya hesabı edinmek, seçilen adın marka olarak kullanımının hukuken sorunsuz olduğunu göstermez.

02 / Danışmanlığın Kapsamı

Marka ve Marka Koruma Hizmetleri

Çalışma; pazara girişten önce, devam eden bir başvuru sırasında veya bir uyuşmazlık ortaya çıktıktan sonra başlayabilir. Hizmet anlaşmasında kapsama giren belgeler, sorumlu meslek mensupları, usuller ve süreler belirlenir.

Doğrudan başvurularda, yerleşim yeri Türkiye dışında bulunan kişiler TÜRKPATENT nezdinde yetkili bir marka vekili aracılığıyla işlem yapmak zorundadır. Avukatlık unvanı tek başına bu ayrı yetkiyi sağlamaz. Kurum nezdinde temsil gerektiğinde, temsil ilgili sicile kayıtlı yetkili bir meslek mensubu tarafından yürütülmeli ve buna ilişkin düzenlemeler işe başlamadan önce teyit edilmelidir.

Bu nedenle hukuki danışmanlık, Kurum nezdinde temsil ve mahkemede temsil birbirinden ayrılmalıdır. İlk Madrid başvurusu farklı bir yapıya sahiptir; ancak Türkiye'deki bir ret kararı veya uyuşmazlık yerel temsil gerektirebilir. Tek bir görevlendirmenin veya ücretin sonraki tüm işlemleri kapsadığını varsaymıyoruz.

03 / Başvurudan Önce

Araştırmalar ve Önceki Marka Hakları

Araştırma, birebir eşleşmelerle sınırlı kalmamalıdır. İlgili mal veya hizmetlerle birlikte yazılış, ses, anlam veya tasarım benzerlikleri de önem taşıyabilir. Ekranda farklı görünen bir ad, müşterilerin duyduğu veya hatırladığı biçimiyle yine de bir çatışmaya yol açabilir.

Türkiye'deki ilgili kayıtları ve Türkiye'yi kapsayan uluslararası tescilleri inceleyin. WIPO'nun Küresel Marka Veri Tabanı yararlıdır; ancak WIPO da ulusal ve bölgesel sicillerin ayrıca değerlendirilmesini önerir. Tek bir veri tabanında yapılan araştırma, tüm hukuki riskleri ortadan kaldıran bir inceleme olarak sunulmamalıdır.

Araştırma sonuçlarının yorumlanması gerekir. Marka sahibini, başvuru tarihini, başvurunun durumunu ve kapsamındaki mal veya hizmetleri kontrol edin. Bir kayıt inceleme aşamasında olabilir, sınırlandırılmış veya itiraza konu edilmiş olabilir ya da artık geçerli olmayabilir. Önerilen adla birebir aynı ve yürürlükte bir tescil bulunmasa bile önceki kullanım ve diğer haklar önem taşıyabilir.

Sonuç raporu başlıca çatışmaları, mevcut seçenekleri ve devam eden belirsizlikleri açıklamalıdır. Bulgulara göre işletme adı yeniden değerlendirebilir, planlanan kapsamı değiştirebilir veya önceki bir hakkı araştırabilir. Logo eklemek veya yazılışta küçük bir değişiklik yapmak sorunu mutlaka ortadan kaldırmaz.

04 / Başvuru Sahibi

Türkiye'deki Markanın Sahibi Kim Olmalı?

Gerekli şartları sağlayan yabancı bir gerçek kişi veya şirket, yalnızca bu amaçla Türkiye'de şirket kurmadan Türkiye'de marka sahibi olabilir. Başvuru sahibi yabancı ana şirket, Türkiye'de faaliyet gösteren şirket veya başka bir gerçek hak sahibi olabilir; ancak bu seçim bilinçli yapılmalıdır.

Distribütör, yalnızca yerel satışları veya evrak işlerini yürüttüğü için marka sahibi olmaz. Marka yurt dışındaki işletmeye ait kalacaksa başvuru ve sözleşme bunu yansıtmalıdır. Markayı kullanma izni ile kullanıcının kendi adına tescil ettirme izni farklıdır.

Başvurudan önce resmî ad veya unvanı, adresi ve imza yetkisini kontrol edin. İşletmenin kullandığı ticari ad, tescilin sahibi olması gereken tüzel kişiyi belirlemeye yetmeyebilir. Birden fazla kurucu varsa gayriresmî bir mutabakata güvenmek yerine hak sahipliğini ve karar alma düzenini netleştirin.

Bir acente veya temsilci izinsiz başvuru yapmışsa sözleşmeyi, talimatları ve önceki kullanım kayıtlarını saklayın. Kanun, gerekli şartları taşıyan durumlar için özel hukuki yollar öngörür; ancak devir kendiliğinden gerçekleşmez. Haklardan veya itirazlardan vazgeçmeden önce yazılı bir ticari uzlaşmanın da incelenmesi gerekir.

05 / Korumanın Kapsamı

Kelime Markaları, Logolar ve Mal veya Hizmetler

Başvuruda işaret ve koruma istenen mal veya hizmetler belirtilmelidir. Kelime markası ile kelime ve logodan oluşan birleşik marka farklı amaçlara hizmet edebilir. Seçim, işletmenin kullanmayı sürdürmeyi planladığı ayırt edici unsurlara göre yapılmalıdır.

Nice Sınıflandırması, başvuru amacıyla mal ve hizmetleri gruplandırır. Yalnızca sınıf numaraları değil, listenin içeriği de önemlidir. Farklı sınıflar faaliyetlerin mutlaka ilgisiz olduğu anlamına gelmez; aynı sınıfta bulunmak da her ürünü hukuken benzer kılmaz.

Kendi ürünlerini bir mağaza veya internet sitesi üzerinden satan işletme, ürün korumasını ve perakende hizmetlerini ayrı değerlendirmelidir. Güncel TÜRKPATENT ücretleri de 35. sınıftaki perakende hizmetleri kapsamında seçilen mal sınıflarına göre farklılaşır. Mevcut tüm ifadeleri seçmek, bilinen bir çatışmayı çözmeden masrafı artırabilir ve ileride kullanım sorunları yaratabilir.

06 / Türkiye ve Diğer Pazarlar

Ulusal Başvurular ve Madrid Sistemi

Başvuru yolu; hak sahibinin uygunluğuna, mevcut başvurularına ve hedef pazarlara göre seçilmelidir. Her iki yolda da Türkiye'deki inceleme geçerlidir ve kabul garantisi yoktur.

Madrid sistemi için başvuru sahibinin bir üye ülkeyle gerekli bağlantıya ve menşe ofis nezdinde bir esas başvuru veya tescile sahip olması gerekir. Uluslararası başvuru, bu ofis aracılığıyla WIPO'ya iletilir. Başvurudaki mal veya hizmetler, esas markanın kapsamını aşamaz.

WIPO'nun uluslararası tescil belgesi, Türkiye'nin korumayı kabul ettiğini göstermez. TÜRKPATENT, Türkiye'nin belirlendiği başvuruyu ulusal kurallara göre inceler. Geçici ret bildirimi, geçerli cevap usulü kapsamında ele alınmalıdır.

Uluslararası tescil, ilk beş yıl boyunca esas markaya bağımlıdır. Bu bağımlılık döneminde esas markayı etkileyen sorunlar ve bu süre içinde başlatılan ilgili işlemler veya davalar, uluslararası korumayı etkileyebilir. Madrid sistemini yalnızca idari kolaylık için seçmeden önce menşe ülkedeki başvuruyu ve bilinen uyuşmazlıkları inceleyin.

07 / Dosyanın Hazırlanması

Başvuru Bilgileri ve Rüçhan Talepleri

Son talimatları vermeden önce tutarlı bir başvuru dosyası hazırlayın. Farklı adlar, güncel olmayan adresler veya tamamlanmamış marka tasarımları, önlenebilir sorulara ve sonradan düzeltme yapılmasına yol açabilir.

Gerekli şartları taşıyan önceki bir başvuru, altı ay içinde rüçhan talebine dayanak olabilir. Markanın yurt dışında kullanılmış olması tek başına kendiliğinden rüçhan hakkı sağlamaz. Süre dolmadan önce uygunluk, ilk başvuru, işaret, mal veya hizmetler ve destekleyici belgeler incelenmelidir.

İlgili işlem için gereken yetkiyi ve belge şekil şartlarını teyit edin. Gerekli olup olmadığını kontrol etmeden her belge için tercüme, noter onayı veya apostil yaptırmayın. Ortak markalar veya garanti markaları ek şartlara tabidir ve sıradan bireysel markalar gibi ele alınmamalıdır.

08 / Kurumun İncelemesi

İnceleme, Yayım ve Tescil

Kurum önce şekil şartlarını ve kendiliğinden incelediği hukuki nedenleri değerlendirir. Bunlar arasında işaretin ilgili mal veya hizmetleri ayırt edip edemediği ve mutlak ret nedenlerinden birinin bulunup bulunmadığı yer alır. Başvuru alındısı, başvurunun sunulduğunu gösterir; onaylandığını göstermez.

Bazı sorunlar eksik bilgi veya ücretlerle, bazıları ise markanın kendisiyle ilgilidir. Uygun cevap, bildirimin içeriğine bağlıdır. Tanımlayıcı bir ad, yanıltıcı bir işaret veya çatışan önceki marka sorunu, başka bir şirket belgesi sunularak mutlaka çözülemez.

Yayımlanan başvuru, üçüncü kişilerin itirazına açılır. Yayım, kesin tescil belgesi anlamına gelmez. Diğer şartlar sağlandığında, tescil aşamasında da ilgili ücretin ödenmesi ve kalan gerekliliklerin süresinde tamamlanması gerekir.

Kısmi ret kararlarını ticari planınızla birlikte değerlendirin. Ana ürün reddedilmişse ilgisiz bir kalem için sağlanan korumanın değeri sınırlı olabilir. Raporlarda hangi konuların beklemede olduğu, nelerin kabul edildiği ve sırada hangi kararların alınması gerektiği açıklanmalıdır.

09 / Çatışan Haklar

Yayıma İtirazlar, Cevaplar ve Karara İtirazlar

Üçüncü kişiler, Resmî Marka Bülteni'nde yayımdan itibaren iki ay içinde itiraz edebilir. İtiraz etmeyi düşünen hak sahibi, rakip işletmenin faaliyete geçmesini veya tescilin tamamlanmasını beklemeden yayım tarihini esas alarak hareket etmelidir.

Cevapta, itirazın dayandığı belirli haklar ile mal veya hizmetler ele alınmalıdır. 19. maddedeki şartlar sağlandığında başvuru sahibi, itiraza dayanak olan önceki markanın ciddi kullanımının ispatını isteyebilir. Bu, özel bir usuli savunmadır; her itiraz sahibinin her zaman satış delili sunmasını gerektiren genel bir kural değildir.

Kullanım delili gerektiğinde belgeleri ilgili marka, ülke, dönem ve mal veya hizmetlerle ilişkilendirin. Çok sayıda tarihsiz ekran görüntüsü, daha az sayıda açık ve tutarlı kayıttan daha az açıklayıcı olabilir.

Aleyhe bir Kurum kararına, geçerli itiraz usulüyle karşı çıkılabilir. Karşı tarafla görüşmeler süreyi kendiliğinden durdurmaz. İtirazı geri çekmeyi, başvuruyu sınırlandırmayı veya birlikte var olmayı kabul etmeden önce gelecekteki ürünler ve satış kanalları üzerindeki etkileri inceleyin.

Yabancı işletmelere yönelik mevcut marka rehberimiz başvuru seçenekleri ve önceki haklar hakkında ek bilgi sunar.

10 / Tescilden Sonra

Ciddi Kullanım ve İptal Riskleri

Tescilli marka, koruma kapsamındaki mal veya hizmetler için Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmalıdır. Haklı bir neden olmaksızın tescili izleyen beş yıl boyunca kullanılmaması veya kullanıma kesintisiz beş yıl ara verilmesi, markanın iptaline yol açabilir. Yenileme ücretinin ödenmesi, kullanımın kanıtı değildir.

Marka altında nelerin satıldığını veya sunulduğunu gösteren tarihli kayıtlar tutun. Faturalar, ambalajlar, kataloglar, reklamlar ve ilgili çevrim içi kayıtlar, fiilî faaliyetle ilişkilendirildiğinde yararlı olabilir. Deliller, gerçekleşmemiş bir ticari faaliyet izlenimi yaratmamalı; ilgili dönemi ve kapsamı desteklemelidir.

Yetkili lisans alanın kullanımı da önem taşıyabilir. Satış kayıtları distribütörlerdeyse ilişki sona ermeden bu kayıtlara erişimi kararlaştırın. Logo değişiklikleri de incelenmelidir: Her değiştirilmiş sürüm, tescilli işaretin hukuki durumunu korumaz.

Kullanmama talepleri dâhil 26. madde kapsamındaki idari iptal talepleri, mevcut usule göre TÜRKPATENT tarafından ele alınır. 25. madde uyarınca mahkemede açılan hükümsüzlük davaları farklı nedenlere dayanır. Bu yollar, devam eden bir başvuruya itirazla karıştırılmamalıdır. İptal talebi aldığınızda bildirimin tamamını edinin ve cevap şartlarını hemen kontrol edin.

11 / Süreler

Koruma Süreleri ve Önemli Başvuru Tarihleri

Türkiye'deki ulusal tescil, başvuru tarihinden itibaren on yıl sürer ve onar yıllık dönemlerle yenilenebilir. Yenileme planlamasını, kullanımın ispatından ve yeni başvuruların izlenmesinden ayrı yürütün.

Bu tablo, belirli bir dosyadaki son günün hesaplanması değildir. Resmî tebligat, uygulanacak usul ve güncel kurallar kontrol edilmelidir. Madrid yenilemelerinde uluslararası tescilin kendi yenileme düzeni uygulanır; yalnızca ulusal başvuru takvimini kullanmayın.

Hak sahibinin ve sorumlu irtibat kişisinin bilgilerini güncel tutun. Çalışan, temsilci veya şirket adresi değiştiğinde bekleyen bildirimler ve yenileme tarihleri açık biçimde devredilmelidir. Sürekli hatırlatma veya izleme hizmetleri, kararlaştırılan hizmet kapsamına açıkça dâhil edilmelidir.

12 / Ticari Kullanım

Lisanslama, Franchising ve Hak Sahibi Değişiklikleri

Lisans, mülkiyet hak sahibinde kalırken kararlaştırılan kullanıma izin verir. Devir ise hak sahipliğini değiştirir. Sözleşme, tüm marka haklarına belirsiz biçimde atıfta bulunmak yerine kapsanan markaları, mal veya hizmetleri, bölgeleri ve faaliyetleri belirtmelidir.

Distribütör veya franchise alan için izin verilen marka kullanımını, kalite kontrollerini, çevrim içi hesapları, reklam onayını, kullanım delillerini ve sözleşme sona erdiğinde ne olacağını düzenleyin. Münhasır satış hakları, münhasır marka lisansıyla mutlaka aynı kapsamda değildir.

Yazılı şekil ve sicile kayıt şartlarına dikkat edilmelidir. 148. madde uyarınca marka devir sözleşmelerinin geçerliliği için noter onayı gerekir. Üçüncü kişilere karşı hukuki durumu korumak için gerekli olduğu hâllerde ilgili işlemler sicile de kaydedilmelidir. Satın alma bedelinin ödenmesi tek başına tüm hukuki adımları tamamlamaz.

Devirden önce mevcut tescili, kalan süreyi, uyuşmazlıkları, mevcut lisansları ve sicildeki diğer hakları inceleyin. Şirketin ortaklık yapısındaki değişiklikler ile markanın devri aynı işlem olmayabilir. Ticari Sözleşmeler hizmeti markanın hukuki durumuyla birlikte sözleşmenin daha geniş kapsamını da ele alır.

13 / Hakların İleri Sürülmesi

İzinsiz Kullanım ve Marka Uyuşmazlıkları

Benzer bir marka ortaya çıktığında talepte bulunmadan önce olayları netleştirin. Kullanan kişiyi, ürün veya hizmetleri, bölgeyi ve tarihleri belirleyip gerçekten sahip olunan haklarla karşılaştırın. Her benzer ad hukuka aykırı değildir ve tescil, şikâyetin başarılı olacağını garanti etmez.

İlgili sayfalar, ürün bilgileri, tarihli işlemler ve yazışmalar dâhil güvenilir delilleri koruyun. Belgeleri değiştirmekten veya yalnızca kırpılmış bir ekran görüntüsüne dayanmaktan kaçının. Delillerin kaybolma ihtimali varsa kaldırma talebinden önce uygun bir resmî delil koruma işlemini değerlendirin.

İzlenecek yol yazışma, platforma şikâyet, müzakere veya dava olabilir. Mahkemeden ihtiyati tedbir alınması, dayanakları olan bir başvuru gerektirir ve teminat gerektirebilir. Yalnızca tescil belgesi bulunduğu için kendiliğinden tedbir verilmez.

İçeriğin platformdan kaldırılması, hak sahipliği veya ihlal hakkında kesin bir karardan farklıdır. Eski distribütörle yaşanan uyuşmazlık, sözleşmeden doğan hakları, satılmamış orijinal stokları ve kararlaştırılan sona erme koşullarını da içerebilir. Yayında kalan her ilanı taklit ürün satışı olarak değerlendirmeden veya suç isnadında bulunmadan önce bu hususları inceleyin.

14 / Sürekli İnceleme

Başvuruların ve İşletmedeki Değişikliklerin İzlenmesi

Tescil, Kurumun sonraki her çatışmayı hak sahibine bildireceği anlamına gelmez. İzleme hizmeti, incelenmesi gereken başvuruları belirleyebilir; ancak hangi adların, tasarımların, bölgelerin ve mal veya hizmetlerin kapsandığı açık olmalıdır.

Araştırma raporu, yenileme hatırlatması ve çevrim içi pazaryeri takibi farklı hizmetlerdir. Uyarıları kimin alacağını, kimin değerlendireceğini ve işlem yapılmasını kimin onaylayabileceğini kararlaştırın. Uyarı okunmasa da itiraz süresi işlemeye devam edebilir.

İşletme yeni ürünler sunduğunda, logosunu değiştirdiğinde, başka bir ülkeye girdiğinde veya yeni distribütör atadığında portföyü gözden geçirin. Bir tescilin kapsamı, yalnızca hak sahibinin adresi güncellenerek ilgisiz yeni malları kapsayacak şekilde genişletilemez. Yeni bir başvuru gerekebilir.

Başvuruların, kararların, lisansların, yenilemelerin ve sorumlu kişilerin merkezî kaydını tutun. Beklenmedik ödeme taleplerini ödemeden önce gerçek dosyayla karşılaştırarak doğrulayın. Kamuya açık marka bilgilerini kullanan bir yazı, tek başına resmî bir ücretin ödenmesi gerektiğini kanıtlamaz.

15 / Çalışmanın Planlanması

Çalışma Aşamaları, Zamanlama ve Ücretler

İlk inceleme, şu anda gerekenleri ve sonrasında gündeme gelebilecek işleri belirlemelidir. Başvuru, itiraz çalışmaları, dava ve sürekli izleme hizmetlerinin kapsamı açıkça tanımlanmalıdır.

1. Markayı İnceleyin

   İşareti, hak sahibini, ticari faaliyetleri ve mevcut başvuruları teyit edin.

2. Seçenekleri Değerlendirin

   Önceki hakları, sınıfları, pazarları ve temsil şartlarını değerlendirin.

3. Talimatları Teyit Edin

   Başvuru kapsamını, belgeleri, ücretleri ve sorumlu meslek mensuplarını onaylayın.

4. Dosyayı Takip Edin

   Kararlaştırılan kapsamda bildirimleri, yayımı, itirazları ve kararları inceleyin.

5. Devam Eden İşleri Planlayın

   Sonucu kaydedin ve varsa kullanım, yenileme veya izleme çalışmalarını kararlaştırın.

Resmî başvuru ücretleri, tescil ücretleri ve mesleki hizmet ücretleri ayrı kalemlerdir. Sınıf sayısı, seçilen perakende malları, başvuru yolu ve sonraki işlemler bütçeyi etkiler. Tercüme, tasdik ve yabancı hukuk danışmanı ek masraf doğurabilir.

İş talimatı verilirken güncel TÜRKPATENT tarifesi kontrol edilmelidir. Eski bir tek sınıf fiyatı; çok sınıflı başvuru, Madrid başvurusu veya ihtilaflı bir iş için tam fiyat teklifi değildir.

Tamamlanma süresi incelemeye, bildirimlere, yayıma itirazlara ve varsa karara itirazlara bağlıdır. Sabit bir tescil tarihi veya kabul sözü vermiyoruz. Yeni bir işe geçmeden önce müvekkil, önerilen cevabı veya işlemi, maliyetini ve devam eden riski anlamalıdır.

16 / Sorular

Türkiye'deki Markalar Hakkında Sık Sorulan Sorular